محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

323

تحفه خانى ( فارسى )

طنين و علاج خوردن جلابست هر صباح از باديان رومى و باديان از هريك سه درم و بيخ سوسن تراشيده نيم‌كوفته چهار درم و گلقند عسلى ده درم مجموع ادويه به آب مناسب چنانچه عادت و رسم است ترتيب داده گلقند به آن ضم كرده نيم‌گرم بر نهار بايد اختيار كرد و غذا نخودآب و باديان رومى و دارچينى بايد انداخت و اندك زعفران و چون زعفران مضعف معده مغشيست مبالغه در آن مجوز نيست و بعد از تنقيه دماغ بحب ايارج و حب اصطحيقون و غرغره بماء العسل يا ايارج فيقرا و چكانيدن در گوش روغن سوسن و روغن قسط و يا آب ترب و يا جندبيدستر و يا جا و شير و يا شونيز كه سياه‌دانه است و سر را بر بخارات آبهاى حشايش حاره ملطفه مطبوخه داشتن مثل بابونه و شبت و اكليل الملك و قيصوم و شيح و ترمس و ورق غار و ورق ترب و يا ميعه سايله مقدار يك درم با روغن چيزى آميخته بايد چكانيد و يا با روغن قسط از هركدام كه موجود شود سه درم درو ميعه سايله حل كرده بايد چكانيد و ملازمت حمام درين مرض نافعست و گاه حدوث اين علت بواسطه شدت يبوست و خلاى معده است و علامت او آنست كه در گرسنگى اشتداد مىيابد و بوقت سيرى ساكت مىشود و علاج درين مقام ترطيب مزاج دماغ است بريختن آب نيم‌گرم بر سر و عرق كردن در شير و چكانيدن روغن گل با سركه برهم زده و يا با روغن بنفشه و خوردن اغذيه و اطعمه مرطبهء فربه سازنده و مداومت و مواظبت حمام نموده . و گاه حدوث اين علت از ضعف قوت سامعه است همچنانكه ناقهان را عارض مىشود و علاج درين مقام خوردن جلاب از شربت حماض است و يا شربت اترج و يا شربت سيب ترش از هركدام كه موجود شود ده درم در قدرى آب كه ملايم باشد و غذا درين مقام