محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
308
تحفه خانى ( فارسى )
ربع جز گيرند و مجموع نيك كوفته و صلايه بليغ كرده گاه در چشم معلول باشند بسيار نافع است و اگر بياض غليظ باشد اين شياف كه مذكور مىگردد آن را زايل مىكند سكبينج و اشق و زردچوبه اجزا برابر زبد البحر و بورهء نان كه به آن مراد نمك پاكيزه است در جزو و زنجار ربع جزو مجموع ادويه كوفته و پيخته و نيك صلايه كرده به آب باديان خمير كرده شيافها بايد ساخت هريك به مقدارى جوى و در سايه خشك كرده بوقت حاجت بر سنگ به آب ماليده بميل بايد كشيد . [ 123 ] مقاله در بيان شعر منقلب كه ميان عوام الناس موى باسكونه مىنامند و اين از علل خبيثه عسر العلاج چشم است و حدوث اين علت از رطوبت كثيره عنيفه در اجفان و اشعار است كه مراد اينها پلك چشم است و محل روئيدن مژگان است و علاج خوردن جلاب هر صباح از گلقند عسلى ده درم است به آب گرم و غذا نخودآب با شيرهء مغز تخم معصفر و دارچينى و بعد از آن تنقيه دماغ و بدن بعد از ظهور نضج بحبّ قوقايا و ايارج فيقرا و مطبوخاتى كه در ايشان سرداروج از تربد باشد و از غاريقون و ايارج فيقرا از هريك نيم درم بعد از اكتحال باكحال حاره ملطفه منقيه مثل روشنائى و شياف اخضر و باسليقون و بعد از كندن موى زياده و داغ كردن موضع موى را بسوزن تفتيده بعد از آن موضع را به خون ضفدع و يا شيرهء آنچه و يا بزهره خارپشت و جندبيدستر هر دو برابر كوفته و صلايه بليغ كرده و به خون كبوتربچه حل كرده بموضع موى كند طلا بايد كرد و اگر يك موى باشد يا دو موى بايد بدقيق بمومهاى ديگر چسپانيد و اين تدبير معلوم جرّاح