و چهارمغز است و اينها را بالخاصه موجب رمد داشته‌اند و بعضى از اطبّا چنين گفته‌اند ترك ترطيب و غذا گاه موجب رمد است زيرا كه در ترك انسداد مسام است و توجه ماده بجانب دماغ و چشم . [ 115 ] مقاله در بيان طرفه كه نوع از مرض چشم است و طرفه را چنين تعريف كرده‌اند كه خون تازه كه منصب بطبقه ملتحمه شود و اين انصباب بواسطهء انخراق و انشقاق اوردهء اوست و يا بسبب ضربه و سقطه كه عارض او شده است و يا بسبب صيحه عظيمه همچنانكه موذن و مقرى و قارى مبالغه در مدّ اصوات مىكنند چه بواسطه اين زور خرق و انشقاق در آورده حادث مىشود و يا حركت عنيفه مثل آنكه چيزى گران را برميدارد و مثال اين و علاج فصد و حجامت است اولا و بعد از آن استفراغ ديگر از تليين طبيعت و جلّاب و فواكه و در چشم چكانيدن خون درين مقام از عناب بست عدد و بنفشه پنج درم و قند سفيد ده درم و ترنجبين ده درم چنانچه رسم است طبخ كرده و صافى ساخته قند مذكور درو انداخته نيم‌گرم بايد اختيار كرد و غذا ماش مقشر با شيرهء مغز بادام و تليين طبيعت به آب فواكه و يا مطبوخ فواكه و چكانيدن در چشم خون شيب پرّ فاخته و يا بچه كبوتر و يا از شيب پراگنده بط مفردا اگر تشويش قوى نباشد و اگر تشويش قوى باشد با گل ارمنى و گل سرخ و فوفل و در انتها ضماد باكليل الملك و دم الاخوين كه مراد به آن خون سياوشان است و بيخ سوسن و زعفران و زردهء تخم‌مرغ كه در روغن گل نيك خلط كرده باشند و گاهى حدوث طرفه در نادر بسبب مده است و درين صورت چكانيدن شير دخترك و اندك كندر