و حدوث مركبات از تركيب ايشانست و يقين است كه مراد به مركبات مواليد ثلاثه است كه معدن و نبات و حيوانست اگرچه موضوع و مركب مبحوث عنه درين فن خاص است كه آن بدن انسان است يا متعلق به بدن تا بحث از ادويه و اغذيه را نيز شامل باشد . و اركان چهار است آتش و هوا و آب و خاك ، و طبع آتش گرم و خشك است و موضع و مقر طبيعى او فوق عناصر است و طبع هواى صرف گرم و تر است و موضع طبيعى او تحت نار است و طبع آب سرد و تر است و موضع طبيعى او تحت هوا است و طبع خاك سرد و خشك است و موضع طبيعى او تحت عناصر است و مراد به مكان طبيعى عنصر آنست كه هرگاه كه در ان مكان باشد ساكن و مستقر باشد و ميل بجانبى نكند از اخلّى و طبعه‌ها و اگر بقصر انتقال كند اين حركت غير طبيعى باشد و اگر به مكان خود ثانيا معاودت كند اين حركت طبيعى خواهد بود و آتش خفيف مطلق است زيرا كه حركت نمىكند بالطبع الا به جهت فوق و هوا خفيف نسبتيست يعنى نسبت به آب خفيف است و الّا به نسبت آتش ثقيل است . زيرا كه حركت او بالطبع بفوق وقتيست كه تحت موضع طبيعى خود باشد و هرگاه فوق موضع طبيعى خود باشد حركت بجانب تحت مىكند و آب نيز ثقيل است اما ثقيل نسبتيست نه مطلق زيرا كه ثقيل نسبت به هواست خفتش نسبت بارض است . و ارض ثقيل مطلق است زيرا كه حركت نمىكند بالطبع الّا باسفل . [ 2 ] مقاله در بيان امزجه « 1 »

--> ( 1 ) ن - مزاج