محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

261

تحفه خانى ( فارسى )

و تراشيدن سر و چرب كردن آن بروغن كدو و روغن بادام شيرين و نطولات حاره رطبه كه در محل متعدده مذكور شد و گاهى سبب نسيان سوء المزاج حار بىماده مىباشد و علامت آن تخيل اشياء ملون و شعلهاى آتش و خشكى منخرين و قلت آب دهن و گرمى ملمس سر و علاج درين مقام تنقيه دماغ است اگر از صفرا چيزى باشد و ترطيب آن به آب نطولات كه در آنها از حشايش باردهء رطبه طبخ كرده باشند مثل بنفشه تر و يا خشك و نيلوفر و ماليدن سر بروغن كدو و روغن بنفشه و سر را گاهى درين دو روغن عرق كردن و هر صباح جلّاب از شربت ده درم و از ترنجبين صافى ده درم در قدرى مناسب آب شربت كرده بايد آشاميد و غذا اثاله كه احشو مىنامند از مغز نان ميده و اندك قند با روغن بادام پخته بايد خورد و يا جلّاب از عناب و سپستان از هر يك بست عدد و از بنفشه خشك پنج درم و قند سفيد ده درم و ترنجبين ده درم مجموع ادويه در قدرى آب كه مناسب ادويه باشد به آتش ملايم طبخ بايد كرد تا نيم بماند از كرپاس گذرانيده و قند مذكور درو انداخته نيم‌گرم بايد آشاميد و غذا درين مقام ماش مقشر با شيرهء مغز بادام و اسفاناخ و كدوى تر اگر بوقتش باشد و ريختن آب نيم‌گرم بر سر و خوردن مويز شيرين و مغز خيار مغز هندى . [ 105 ] مقاله در بيان مرض ماليخوليا و ماليخوليا را اطبا چنين تعريف كرده‌اند كه و تغير الظنون عن المجرى الطبيعى و بعضى ديگر چنين تعريف كرده‌اند كه هو تشويش الظنون و الفكر الى الفساد او الخوف الى الفساد يعنى تغير ظنون و فكر از حال صلاح و طبيعى بجانب فساد و غير طبيعى و خوف از چيزها كه در حال صلاح و طبيعى عادتا از آن انسان را خوف نيست