محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

246

تحفه خانى ( فارسى )

در كيسه كرده يك كف پرسياوشان پنج درم بنفشه خشك سه درم عناب و سپستان از هريك ده عدد نيلوفر سه درم تخم حلبه ده درم بابونه و اكليل الملك از هريك هفت درم مجموع ادويه در سه رطل آب به آتش ملايم طبخ بايد كرد تا يك رطل و نيم بماند از كرپاس گذرانيده صافى ساخته ده درم فلوس خيارشنبر و روغن كنجد و عسل از هريك پانزده درم و نمك طعام و بوره ارمنى از هريك نيم درم آميخته نيك خلط كرده در خانه معتدل الهوا در حرارت و برودت در تابستان صباح يا پگاه و در زمستان ميان روز عمل بايد كرد . و نوعى ازين مرض را شخوص مىنامند و سبب او ماده سوداوى غليظ كه منجر مىشود و متصاعد بدماغ مىشود و آنجا بخار مرتكم مىشود و آن را اخذ نيز مىنامند و علامت او شخوص هر دو چشم است و فساد حركات او و علاج درين نوع تنقيه بدن است بحقنه حاره اگر چنانچه مريض ضعيف نباشد و قوت اين تدبير داشته باشد و اگر قوت نداشته باشد تدبير بحسب نطولات مفيد بايد كرد مثل ورق سلق كه مراد به آن چقندر است و آب سبوس گندم و خطمى برين وجه كه سبوس يك كف و برگ چقندرست يك دسته در يك كاسه آب بايد جوشيد به آتش ملايم تا نيم بماند از كرپاس گذرانيده و بوره ارمنى يك درم و شحم حنظل مقدار دانگ و نيم روغن كنجد ده درم و شكر سرخ پانزده درم آميخته نيك بدست ماليده و نيم‌گرم در خانه معتدل الهوا در تابستان بوقت صباح يا پگاه و در زمستان بوقت نماز پيشين در خانه گرم عمل بايد كرد و اگر در حال مريض مقتضى فصد باشد برين وجه است كه آثار و علامات خون غلبه آن در مريض ظاهر باشد فصد از قيفال بايد كرد و حجامت ساق نيز بايد كرد و اگر حال مريض مقتضى فصد نيست به اين معنى كه آثار و علامت