محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

225

تحفه خانى ( فارسى )

جوشيده نيم‌گرم بر سر بايد ريخت و خود را از گرماى بسيار گرم و از سرماى بسيار سرد محفوظ و پوشيده بايد داشت و در دو سه روز دواء المسك مقدار مثقال بر نهار بايد خورد كه بسيار نافع است وقتى كه مادهء شقيقه بلغم و سودا باشد اجزاى آن و تركيب دواء المسك برين وجه است جندبيدستر يك درم و نيم نانخواه كه مراد به اين جوانى است و زعفران و تخم كرفس از هريك چهار درم افسنتين رومى و صبر سقوطرى از هريك يك درم سنبل و ساذج هندى و مرمكى و مشك از هريك ده درم مجموع ادويه كوفته و پيخته به دو وزن ادويه عسل و باقى خمير كرده در ظرفى چينى يا شيشه برداشته بايد در شيب جو نهاد و مقدار خوردن ازين معجون يك درم در دو قاشق گلاب گرم كرده يا آب گرم كرده و گاهى صداع در عورات سبب ورم و يا قرحه در رحم حادث مىشود و علاج وى همان علاج عضو است و گاهى صداع بسبب جراحت و يا ورم در گرده و مثانه و ارتفاع بخارات ازين اعضا بدماغ حادث مىشود و علاج آن علاج اين اعضا مذكورست [ 97 ] مقاله در بيان مرض دوار و علاج آن و دوار عبارت از گرديدن سر است و اين حالى است كه انسان خيال مىكند كه اشياء به روى مىگردد و سبب اين مرض خلط غليظ خام است كه جنگ در بطون و پردهاى دماغ زده است و يا عروق دماغ مملو ازين خلط شده و ازين خلط بخارات غليظه كه بتحليل نمىرود حادث مىشود و سبب اين اعراض مىگردد و روح نفسانى بسبب اين بخارات در حركت مىآيد خصوصا كه نظر باشياء دائره مثل گردانيدن چرخ و نظر كردن در چرخ آسيا و نظر در