محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
222
تحفه خانى ( فارسى )
ساخته قند اضافه كرده نيمگرم بايد آشاميد و غذا مزوّره از نخود و ماش مقشر و شيره مغز بادام و از معالجات اوست جوشيدن مذاب تازه در روغن زيت و اگر موجود نشود در روغن كنجد چندانى كه رنگ سبز سداب در روغن ظاهر شود و ازين روغن بسر بايد نيمگرم ماليد و اطبا قول درين معالجه اين نوع صداع را فضل شمردهاند يعنى گفتگوى بىفائده است زيرا كه شفا يافتن ازين صداع دورست اما بهر تقدير در معالجه او سعى بايد كرد تا زياده نشود و سبب نزول آب در چشم نگردد حبّى كه نافع درين صداع باشد صبر سقوطرى يك مثقال پوست هليلهء زرد يك مثقال و مصطگى نيم درم مجموع كوفته پيخته و به آب گرم خمير كرده حبّها بايد ساخت و بوقت نضج خلط سحر بايد فروبرد و اين يك شربت است و حب قوقانيز درين صداع بسيار نافع است و اجزا و تركيب اين برين وجه است عصارهء افسنتين يك درم صبر سقوطرى يك درم سقمونيا نيم دانگ شحم حنظل دو دانگ مجموع كوفته و پيخته و به آب كرفس خمير كرده حبّها بايد ساخت و اين نيز يك شربت است . [ 96 ] مقاله در بيان شقيقه و اين اسم است مر درد شقيقه را و او درد و المى است در يكى از دو شق سر و آنكه عام نيست تمام سرا سبب آنست كه مادهء اين مرض در غايت قلت است و هر جانب كه اضعف است قبول آفت مىكند درين مقام مناقشه جاريست زيرا كه قلت ماده مستلزم حدوث آفت در احد شقين معين نيست غايت ما فى الباب مقتضى حدوث آفت در شقى از شقوق باشد چرا جائز