محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

219

تحفه خانى ( فارسى )

از كرپاس گذرانيده صافى ساخته قند درو انداخته نيم‌گرم بايد آشاميد و غذا مزوّره از نخود آب صرف با شيره مغز تخم معصفر اختيار بايد كرد و جهت تليين طبيعت و اخراج ماده حب افتيمون و يا مطبوخ افتيمون و تقويت سر و دماغ بشمومات حاره رطبه بايد كرد مثل نرگس و ياسمين و يا غير و استعمال اطريفلات مقويه دماغ نيز درين مقام نافع است و سعوط از آب مرزنجوش و استنشاق مشك و غاليه نيز درين مقام نافع است و . صداع كه سوء المزاج خالى از ماده باشد صداعى كه از سوء المزاج خالى از ماده باشد او دو نوع مىباشد حار يا بارد و آنكه حارست يا از اسباب خارجى حادث شده است مثل نشستن در آفتاب و يا پيش آتش و علامت آن مقارنه و مقاربه سبب است و يا تقدم آن و عطش شديد و سخونت ملمس راس و قلت آب دهن و خشكى بينى و زبان و سكون اين اعراض باشياء بارده و علاج درين مقام شربت سكنجبين به آب سرد آشاميدن و يا برف سرد ساخته بايد خوردن و با شيرهء تخم خرفه مقدار پنجاه مثقال با قند سفيد ده مثقال و يا آب خيار مقدار سى درم با قند سفيد ده درم و تمر هندى مقدار ده درم با قند سفيد مقدارى كه اندك شيرينى حاصل شود و يا شربت آلو و شربت سيب ترش و يا شربت غوره با گلاب و غذا مزوّره از ماش مقشر و يا تمر هندى و حب الرمان و تبريد سر و دماغ بچيزهاى بوئيدنى و نطولات بارد بالطبع و ماليدن مثل روغن گل و اندك سركه بر سر و مقام و مسكن در محل كه مناسب معالجات مذكوره درين صداع است