محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
176
تحفه خانى ( فارسى )
هركس كه او را مرض به طول انجاميده باشد اما بر معالج ظاهرشده كه شخص مبتلا به مرض فاسد الدم است و سبب مرض و به طول انجاميدن مرض او را سبب اينست بايد كه نظر در سحنه او و احوال او كند و نيش زند اگر چنانچه خون سياه غليظ ردى الكيفية بيرون آيد قدرى واجب بقدرت قوت عليل بگيرد و الّا همان لحظه امساك و حبس خون كند و ديگر بايد كه فصد بر امتلا از طعام نيز نكند زيرا كه اخراج هر خلط كه واقع مىشود و بدل مايتحلل است البته از غذا با هضم به خود جذب خواهد كرد و اين موجب حدوث سدّه و امراض مزمنهء رديه است در فصد صاحب تخمه توفق بايد كرد تخمه ازو زايل شود و بعد از آن فصدى كه او را ضروريست بايد كرد تا تخمه و اخراج خون كه به مقدارى كه ضرورت و واجب باشد بايد گرفت و همچنين كسى كه در معده او صفرا بيشتر متولد مىشود و خصوصا بر نهار او را فصد نبايد كرد و فصد باعث معالجه نزف الدم مىباشد بملاحظه جذب بر خلاف تا نزف منقطع شود و درين مقام رعايت اين قانون بايد كرد كه محل نيش عضو مقصود ضيق بايد و اخراج خون اندكاندك و بمرّات و دفعات بايد نه در يك روز مقدار كثير بلكه در دو سه روز كمتر از روز سابق و اين مراعات و اخراج خون وقتى ميسّر است كه در عليلى قوت باشد و الا امثال اين امراض بسيار در خطر است و مهلت نمىدهد و در فصد بوقت زمستان اگر ضرورت افتد در معتدلترين ايام اختيار بايد كرد و در تابستان به قوت برودت هوا صباح يا پگاه اختيار بايد كرد و اصحاب ماليخوليا و اصحاب جنون و وسواس سبت بوقت خواب بايد كرد و ضيق بايد و فصد مورب به نسبت كسى بايد كرد كه او تبسيه خواهد كرد و مراد به تبسيه باز كردن و دوباره است و فصد معترض آنكس را كه در باز كردن آن به همان روز اوّل