محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

168

تحفه خانى ( فارسى )

است و اگر طبيعت بخل و طنت كند و اجابت نمايد بارى بغذاى صالحى طنت كرده باشد بهتر اينكه بغذاى غير صالح و اما در فصد قى اشخاص كه ايشان را اجابت قى به سهولت و سرعتست اغذيه مختلفه كه مهيج قى باشد ايراد بايد كرد و هر كسى كه ارادهء قئ مىكند پيش از شروع در قئ هر دو چشم بايد بر قاده بندد و شكم را بقماطه محكم به‌بندد تا بوقت زور قئ آفت به چشم نرسد و سبب مجوز نشود و همچنين تا آفت به شكم نرسد و برده از شكم بوقت زور عنيف از هم نرود زيرا كه ازين نوع بليهء و مخاطرات در قئ بسيار است و معالج مىبايد كه ازين چيزها چشم نپوشد و تغافل نكند و سهل نشمارد كه مواضع خطر در استفراغات بسيار است و در جميع آن بتدبير صايب سلوك طريق صواب كند تا داخل در زمرهء اطبا نباشد و اگر شخصى قئكننده قوى است مقئ را بر نهار بياشامد اگر مانعى نباشد و بايد كه بعد از دو ساعت از گذشتن نهار كه چاشت‌گاه است اختيار كند و اگر بسرعت و سهولت اجابت ننمايد قدرى آب گرم ممزوج بروغن كنجد بياشامد تا به زودى اعانت بر قئ نمايد و بهترين اوقات اختيار قئ فصل تابستان است در ايام معتدله در حرارت و برودت و بعد از قئ تا شهوت تمام به غذا حاصل نشود اختيار غذا نبايد كرد و عطش حادث بعد از قئ را تسكين به خوردن شربت سيب بايد كرد و غذا كباب از مرغ جوجه بايد داد و اگر شخصى قى كند و در طعم مدفوع بقئ حموضت احساس مىكند آن روز غذا را در آخر روز از همان كباب مرغ اختيار كند و اما منافع قئ از جمله تنقيه معده است از رطوبات اخلاط فاسده و تنقيه دماغ است و بدن خصوصا اسافل بدن طريق جذب و قئ نافع آنست كه بعد از حدوث او خفت حاصل شود شهوت غذا كامل باشد و در نبض قوت مبنى از صحت