محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
142
تحفه خانى ( فارسى )
است و آنكه بوقت صيف باشد چون ظاهر جلد بواسطه كثرت حرارت متكاثف شود هرآئينه مانع از تحليل رطوبات مفسده است . [ 61 ] مقاله در بيان منافع اندفان در ريگ و تعريق بدن و بعضى اعضا در بعضى امراض بآبها و ادهان و بپايد دانست كه اندفان در ريگ گرم مزيل ورم استسقاست و نافع از مرض افليج و نشف رطوبات مفسده است از جلد و مسكن بعضى اوجاع و تعريق اعضا بروغن زيت مزيل مرض اعياست و نافع از تشنج و احتباس بول و در مطبوخ روباه « 1 » و گرگ « 2 » نشستن افضل علاج است در وجع مفاصل و نقرس و اما پاشيدن آب و گلاب و قدرى حركت بر دو بوقت غشى نافع و منبه است و مزيل غشى است و منعش قوت و حرارت غريزى و مزيل كرب و لهب است و اين تدبير مضر است اصحاب نوازل و ادمغه ضعيفه بارده را و خصوصا صداع بارد . [ 62 ] مقاله در بيان اسباب سخونت و برودت و يبوست و رطوبت و ببايد دانست كه از حكما و اطبا جالينوس حصر اسباب سخونت در پنج چيز كرده است و ازين پنج چيز حركتست زيرا كه حركت مفرط موجب افراط تحليل است كه منتهى به تبريد مىشود و ديگر ملاقات مسخن است از غير افراط داخلا و خارجا چه افراط موجب تبريد است چنانچه مذكور شد و ديگر متناول از ادويه و اغذيه حاره و ديگر حصول تكاثف كه موجب
--> ( 1 ) ن - رباده ( 2 ) ن - كرگس