عماد الدين محمود بن مسعود شيرازى

58

رساله افيونيه ( فارسى )

25 ) منفعتى ديگر قلع اسنان است « 1 » كه بىمشقّت كندن به كلبتين ، خود ريزنده « 2 » و بيرون مىآيد و اين نيز در اصل مضرّتى عظيم است امّا گاه‌گاه احتياج قوى به آن حاصل شود و آن ، در اين باب عمده است و بعد از او كافور و عاقر قرحا و امثال اينها . 26 ) منفعت ديگر كمى باه ، بسى مردم عزب و « 3 » مسافر باشند كه از دغدغهء باه مشقّت عظيم مىدارند و افيون آن را كم مىسازد به واسطهء چند سبب : يكى ، تقليل حس و قلّت ادراك دغدغهء مذكوره « 4 » . دوم ، تقليل منى به واسطهء اجماد كه لازم برودت « 5 » است . سوم ، تقليل منى به واسطهء تجفيفى كه تابع او است . چهارم ، ازالهء قوّت سخونت منى ، كه از او دغدغه حاصل مىشود . پنجم ، كمى نعوظ كه محرّك « 6 » دغدغهء مذكوره است و آن ، به واسطهء تقليل روح و ريح ، هر دو است امّا روح ظاهر است و امّا ريح به واسطهء تقليل اكل . و « 7 » گاه باشد كه آن جماعت را نعوظ تمام باشد به واسطهء كثرت رياحى كه ( از ) « 8 » ضعف هضم و احتباس ثفل در حوالى مقعد بهم مىرسد و در كتب باه آورده‌اند كه احتباس ثفل از اسباب انعاظ است . « 9 » 27 ) منفعت ديگر حفظ صحّت بدن است از بسيارى امراض و سبب اين ، تقليل در « 10 » موادّ و تقويت اعضا و اعتدال ، مرعى داشتن در غذا است . 28 ) منفعت ديگر دفع امراضى كه هنوز واقع نشده باشد امّا در پيدا شدن باشد مانند تب‌ها و صداع‌ها و امثال اينها و افيون را در اين امر نفعى ظاهر است . 29 ) منفعت ديگر دفع نزله و زكام است . « 11 »

--> ( 1 ) . ل و آ : فساد دندان و اسقاط آن است ( 2 ) . ل و آ : ريزه مىشود ( 3 ) . ل : - و ( 4 ) . ل و آ : + است ( 5 ) . ل و آ : + قوى ( 6 ) . ل و آ : كمى نعوذ كه متحرك ( 7 ) . ل : + يا آنكه ( 8 ) . ل و آ ( 9 ) . ل و آ : + منفعت ديگر دفع احتلام است و سبب آن از بعضى وجوه سابقه معلوم مىشود ( 10 ) . ل : - در ( 11 ) . ل و آ : + و نفع آن در اين اظهر من الشمس است .