و به واسطهء آن ( اشتعال ) « 1 » ، انبساط تمام ظاهر مىشود و اثر « 2 » آن ، به دماغ و اطراف و ساير مواضع مىرسد و اين حال است كه آن را نشاط و نشأه مىنامند . امّا اين فرحى است بالعرض ؛ جهت آنكه فرح بالذّات ، انبساط روح است كه از انقباض حاصل شده باشد مانند حرارت ظاهر بدن كه از برودت آن حاصل شود ، آن سخونت عرضى باشد نه ذاتى ، و اينجا نيز فرح عرضى باشد نه ذاتى ؛ جهت آنكه آنچه بالذّات است بىواسطه باشد . امّا سبب اعتياد او آن است كه در او سمّيتى و برودتى قوى هست و از آن ، ناچار تقليل روح و دم و ساير مسخّنات بدنيّه لازم مىآيد و اين ضعف قوّت « 3 » و برودت غالب شود روز به روز از تكرار استعمال آن ، به اين حال « 4 » ، قلّت ارواح لازم آيد و روح اندك در ظاهر بدن و باطن منتشر شود و از آن انتشار ، ضعف قوى حاصل شود مانند حرارت اندك كه در مكان بزرگ باشد تأثير او معتدّ به نباشد پس ، از آن ، افعال چنانچه بايد صادر نشود ؛ جهت آنكه جمهور افعال منوط به تأثير حرارت است و چون در حرارت فتور ظاهر شود و « 5 » افعال او كما ينبغى نباشد ، و از اين است كه از كارها باز مانند و ميل به حركات و نشاط ندارند و اين حرارت ضعيف ، از حفظ رطوبات نيز عاجز مىشود به واسطهء ضعف ، و آن رطوبات نيز به واسطهء ضعف و « 6 » زوال تجميد « 7 » و تغليظ آنها رقيق مىشوند « 8 » . و دور نيست كه بعضى از آن رطوبات در اصل حارّ باشند و آنچه حارّ نيست از سيلان و جريان « 9 » ، حرارتى اكتساب مىكنند و آن رطوبات رقيقهء « 10 » حادّهء سايله « 11 » ، به مفاصل و عضلات مىريزند ، از اين جهت اعتياد اوجاع قوى حاصل مىشود و رطوبات دايم به چشم و بينى و راه گلو مىريزد و از آنجا سيلان

--> ( 1 ) . ل و آ ( 2 ) . ل و آ : اثر ؛ الف : از ( 3 ) . ل و آ : يابد ( 4 ) . ل و آ : و با اين حالت ( 5 ) . ل : - و ( 6 ) . ل : - ضعف و ( 7 ) . الف : تخميد ( 8 ) . ل : زوال تجميد و تغليظ افيون آنها رقيق مىشوند ( 9 ) . ل و آ : جريان ؛ الف : ضربان ( 10 ) . ل : دقيقهء حارّه ( 11 ) . ل : - سايله