عماد الدين محمود بن مسعود شيرازى

31

رساله افيونيه ( فارسى )

باشد كه روز دوم نيز چيزى بيرون تراود « 1 » بعد از آن بر « 2 » سنگ صلايه ، بسايند و از آن اقراص بسازند و نگاه دارند . اين است قول ديسقوريدوس در اين باب . امّا بيان نكته كه شرط كرده در اين چيزها اين است « 3 » كه ذكر مىكنم : 1 ) امّا تعيين زمان مذكور جهت آن است كه نباتات ، تنها تغذيه « 4 » از عروق نمىكند « 5 » ، بلكه از مسامات خفيّه كه در ظاهر نبات است جذب رطوبت مىكند ، خواه رطوبت آب باشد ، خواه « 6 » باران ، خواه « 7 » شبنم ، يا رطوبتى كه دائما در هوا « 8 » مىباشد . آن كسانى كه تعهّد احوال نباتات مىكنند در مىيابند اين معنى را ، و بهترين رطوبات ، رطوبت شبنم است كه به تغذيهء نباتات « 9 » شبيه است به رطوبت شبيه به طلّ ، كه از افواه عروق بيرون مىآيد و بر ظاهر اعظا مىنشيند و آن رطوبت ، در اكثر زمستان و بعضى از بهار هست تا چندانكه حرارت روز تحليل آن كند ، پس در پوست خشخاش از اين رطوبت بسيارى نفوذ مىكند و در مبادى كه از بسيارى رطوبت و ضعف حرارت آفتاب « 10 » نضجى نيافته به لون آن آبى « 11 » كه شبيه است به غذاى نباتات « 12 » كامل نشده ، بلكه رطوبتى سبز رنگ مىباشد كه خام و ناملايم است پس بعد از آنكه ( آن ) « 13 » رطوبت ، رنگ بياض و قوام معتدل گيرد ، و قبل از آنكه غذاى قشر « 14 » شود انتهاز « 15 » فرصت مىبايد نمود و اخراج « 1 »

--> ( 1 ) . ل و آ : برآورد ( 2 ) . ل و آ : بر روى ( 3 ) . ل و آ : امّا بيان نكته ديگر در اين چيزها كه شرط كرده اين است ( 4 ) . ل و آ : تغذيه تنها ( 5 ) . ل و آ : نمىكنند ( 6 ) . ل و آ : رطوبت ( 7 ) . ل و آ : رطوبت ( 8 ) . ل و آ : در هوا دائما ( 9 ) . ل و آ : نبات ( 10 ) . الف : + كه ( 11 ) . ل و آ : لبن ؛ ج : تكون آن لبن ( 12 ) . ل و آ : نبات ( 13 ) . ج ( 14 ) . الف : غذا فسرده ( 15 ) . الف : انتها ؛ ل و ج : انتهاز