عماد الدين محمود بن مسعود شيرازى

220

رساله افيونيه ( فارسى )

سنجار : قلعه‌اى است در نواحى موصل و ديار بكر از ديار بيعه است و از اقليم چهارم به فاصلهء سه منزل از موصل به بين النهرين . ( لغت نامهء دهخدا ) شروان : ولايتى در جنوب شرقى قفقاز ، در حوزهء علياى نهر ارس و رود كورا و آن در قديم از نواحى باب الابواب ( دربند ) محسوب مىشد . شروانشاهان به آنجا منسوبند . ( لغت نامهء دهخدا ) . شيراز : نام شهرى دلگشا در فارس و موطن شيخ سعدى و خواجه حافظ ، نام شيراز در الواح عيلامى نيز آمده است . شيراز در زمان معمورى دوازده دروازه و نوزده محلّه داشته است . امّا كريم خان زند آن را در شش دروازه و يازده محلّه قسمت نموده است . دروازه‌ها عبارتند از : باغ شاه ، اصفهان ، سعدى ، قصاب‌خانه ، شاه على ، كازرون . ( لغت نامهء دهخدا ) صعيد : بلادى بزرگ و واسع بود به مصر و در آن چند شهر بزرگ است و از آن جمله اسوان و آن اوّل اين بلاد از ناحيهء جنوب است . سپس قوص و قفط و اخميم و بهنسا و شهرهاى ديگر باشد و صعيد به سه قسمت است : صعيد اعلى ، صعيد اخميم تا بهنسا ، صعيد ادنى . ( معجم البلدان به نقل از لغت نامهء دهخدا ) فارس : منطقهء وسيعى است كه قسمتى از جنوب و جنوب باخترى كشور ايران را فراگرفته و تقريبا از يازده قرن پيش از ميلاد مسيح محلّ سكناى رشيدترين طوايف آريايى به نام پارس بوده و به همين مناسبت به پارس موسوم گرديده است . ( لغت نامهء دهخدا ) قاين : يكى از بخش‌هاى پنج‌گانهء شهرستان بيرجند . محدود است از طرف شمال به شهرستان گناباد و تربت حيدريّه ، از خاور به مرز ايران و افغانستان . از باختر به شهرستان فردوس . از جنوب به بخش حومه و بخش در ميان . ( لغت نامهء دهخدا ) قلعهء ريشهر : نام ويرانهء شهرى است كه در استان فارس ايران و در هشت هزار گزى بندر بوشهر قرار دارد . ( قاموس الاعلام تركى ، ج 3 ، ص 241 ) كوه گيلويه : همان كهكيلويه است ، منطقه‌اى است كوهستانى ؛ از شمال به چهارمحال و بختيارى ، از مشرق به استان اصفهان و فارس ، از جنوب به استان فارس و از مغرب به استان خوزستان محدود مىباشد . ( لغت نامهء دهخدا ) . ماوراء النّهر : ناحيتى است كه حدود مشرق وى حدود تبّت است و جنوب وى خراسان و حدود خراسان و مغرب وى غور است و حدود خلخ و شمالش هم حدود خلخ است . و اين ناحيتى است عظيم و آبادان و بسيار نعمت و در تركستان و جاى بازرگانان . و مردمانىاند جنگى و غازى پيشه و تيرانداز و پاك دين و اين ناحيتى با داد و عدل است . ( لغت نامهء دهخدا )