عماد الدين محمود بن مسعود شيرازى
135
رساله افيونيه ( فارسى )
خاصيّت اوّل : ديسقوريدوس گويد كه بعضى مردم عصارهء برگ و شاخ و تخم ، يا تخم تنها « 3 » داخل شيافات مىكنند و نفع مىبينند به واسطهء اينكه مسكن اوجاع است « 4 » . دوم : دفع موادّ حارّه و ريختن آن در چشم مىكند . « 5 » سوم : ( نفع او ) « 6 » از براى اوجاع اذن . چهارم : اوجاع ارحام . پنجم : او را به آرد جو يا سويق جو مخلوط مىسازند جهت اورام حارّه كه در چشم عارض مىشود « 7 » . ششم : جهت اورام نقرس « 8 » . هفتم : جهت ساير اورام حارّه . هشتم : ( تخم ) « 9 » مجرّد آن نافع است جهت امور مذكوره . « 10 » نهم : از براى سرفه و نزله و سيلان رطوبات به چشم و ضربان « 11 » . دهم : از براى نزف دم از رحم و ساير اعضا شش قيراط به ماء العسل كه از آب باران يا آب صافى ساخته باشند بنوشند . « 12 »
--> . ل و آ : + مخفى نماند كه . در نسخهء الف بيست خاصيّت ذكر شده بود كه بقيّه موارد از نسخهء ل و آ جايگزين شده است . همچنين از خاصيّت چهاردهم تا بيستم ترتيب موارد ذكر شده با نسخهء ل و آ اختلاف داشت و در پايان خاصيّت بيستم در نسخهء ل و آ آمده است : اين بيست خاصيّت است كه در كتاب ديسقوريدوس مذكور است : مصحح ( 3 ) . ل و آ : عصارهء تخم تنها ( 4 ) . ل و آ : داخل شيافت و ادويه مسكن اوجاع عين مىكنند و انتفاع حاصل مىشود . ( 5 ) . ل و آ : دوم دفع موادّ حارّه و ريختن آن در چشم مىكند . ( 6 ) . ل و آ ( 7 ) . الف : جهت اورام حارّه با آرد جو مخلوط سازند ( 8 ) . ل و آ : همين را جهت اورام يا خواه نقرس حارّ باشد يا غير ( 9 ) . ل و آ ( 10 ) . ل و آ : تخم او مجرّدا جهت امور مذكوره نافع است ( 11 ) . ل و آ : به چشم مىكشند منع ضربان و جريان مىكند ( 12 ) . ل و آ : هرگاه كه مقدار دو اثولوس كه عبارت از شش قيراط و هر قيراط چهار جو است با خشخاش به مال قراطن كه عبارت است از ماء العسل كه به آب باران ساخته باشند يا آب صافى چنانچه در محلش مذكور است بنوشند موافق باشد براى نزف الدم از رحم و ساير اعضا نيز