نيز به احتياط خوردند و بخوراتى كه بالخاصيت منع لز واجش مىكند هربار قبل از نوبه به ساعتى به كار داشتن عظيم مؤثر افتد . و در روز نوبت دست‌وپاى و پشت مريض را گرم بايد داشتن . و اگر چه در سيرى باشد و چون معده ايشان ضعيف بود ، قبل از نوبت مقوى دادن و از غذا خالى داشتن اولى بود به تخصيص وقتى كه خلط غلبه باشد ؛ و آنجا كه خلط كم باشد و معده قوى ، غذاهاى مناسب قبل از نوبت يا دواى نافع دادن اولى بود . و تفصيل اين تدبيرات از بحث حميات معلوم خواهد شد و همچنين علاج ساير تب‌ها كه احيانا اتفاق افتد و السّلام . تدبير پيران بايد كه پير به هيچ حال از طريق معتاد به يك بار و بىاعتياد به ضد آن نگذرد و هرچه قوت آن بدان وفا نمىكند لختى كمتر از آن سازد و به دفعات مباشر آن شود ؛ چنانچه مقدار غذايى كه در جوانى و كهولت هضم مىكرد به يك دفعه و اكنون نمىتواند بايد آن را كمتر سازد و به دو دفعه يا سه دفعه خورد . و آنچه از جهت كثافت مضنع آن دشوار بود نرم‌تر از آن خورد از معتاد و بر اين قياس در رياضات و حركات و بر دواى مقوى چون معتاد بوده باشد مداومت آن را بر دستور مقرر واجب شناسد . و اگر معتاد نبوده باشد اكنون لازم بود كه عادت نمايند زيرا كه چون ضعف قوا به‌واسطه نقصان حرارت و رطوبت غريزى واقع است ، اگر ماسكى و مقوى نباشد تحليل زودتر و بيشتر افتد و خلل زود به بنيه او راه يابد . و بايد كه از هرچه به كيفيت و يا به خاصيت موافق مزاج پيرى باشد يعنى خشكى و سردى افزايد مهما امكن اجتناب نمايد . و اگر به آن‌چنان چيزى معتاد بوده باشد از اغذيه و چيزها ، به تدريج و عادت از آن بازايستد و به آنچه از اضداد آن معتاد باشد مداومت آن را مقرر دارد و چنانچه چيزهايى كه حرارت و رطوبت غريزى را تحريك كند و ترى و گرمى مىفزايد از اعراض نفسانى و اغذيه و ادويه ، مداومت آن‌ها را لازم داند تا به قدر ضرر نقصانى مىشود . و مراعات اهويه و مياه به دستورى كه عادت نموده باشد و به او نيك آمده باشد بايد كردن ، ليكن از مضعفات و منقضات اجزاى اصليه چون جماع و استفراغات و تعب ها اگر چه بدان‌ها معتاد باشد به تدريج و عادت از آن باز بايد آمدن . و بالجمله پيران را آسايش و آرامش عظيم موافق آيد و استعمال ادهان مرطب مقوى از خارج جهت تليين اعصاب و تقويت جلد و اعضا نافع آيد . و تقويت و ترطيب دماغ جهت نيكويى خواب و قوت ادراك ايشان اهم تدابير بود . و همچنين تقويت دل به مفرحات و عطرهاى معتدل الحرارت و چيزهاى نشاطانگيز و تقويت كبد به مفتحات و دباغت و تقويت معده به هليلجات مدبر و به سموم و به احجار چربى از جنس خبيثات و غيرها . و حكما هند را معتقد آن است كه سبب پيرى ليز شدن سطوح باطن است از عروق و شرايين و امعا و معده و غيره به جهت مرور رطوبات بر آن‌ها ، چنانچه از صحن حمام‌ها مشاهده مىشود و بدان سبب قوت هضم و دفع و امساك و جذب آن‌ها قصور كرده و بدن در احوال خود قاصر و ضعيف گشته و چون بدل ما يتحلل مىطلبد و چنانچه مىبايد به دو نمىرسد و بنابراين معنى ، بعد شباب از اين حالت رعايت كنند و