و حلق نرم كند و تشنگى بنشاند و تبهاى حاده و تبهائى كه سبب آن صفراوى سوخته بود را نافع بود و ورم جگر را سود دارد و سدّه بگشايد و بول براند و مجارى گرده و مثانه را پاك گرداند و سوزش آن دفع كند و بقيت ورمهاى گرم كه بود تحليل كند و اسحق گويد مضر بود به سپرز و مصلح آن عسل است به مقدار دو درم تا پنج درم مستعمل بود صاحب مخزن الادويه مىنويسد : بطيخ بكسر با لغت رومى است و بيونانى قافس و بپارسى خربوزه گويند لاتين CUCUMIS MELO فرانسه MELONE SUCRE انگليسى MELON PLANT بزر الورد بهترين وى آن بود كه از گل فارسى گيرند و طبيعت آن سرد و خشك است و قابض بن دندان محكم كند و قلاع زايل كند چون بكوبند و در دهان گيرند درد چشم را نافع بود و معده و روده پاك كند و مقدار دو درم از وى مستعمل بود و نافع بود جهت اسهال مرارى و درد پيچ را سود دهد و خوردن آن شش را مضر بود و مصلح آن كثيرا بود گل سرخ : لاتين ROSA CENTIGOLIA فرانسه ROSE A , CENT FEUILLES انگليسى HUNDREO LEAVED ROSE بزر النعنع بهترين آن بستانى بود فربه طبيعت او گرم بود باعتدال معده را پاك گرداند و مقدار مأخوذ از وى يك درم بود و مضر است بشش و مصلح آن كثيرا بود بزر الريحان بپارسى تخم شاهسفرم گويند بهترين وى آنست كه سياه و فربه بود و كوچك و خوشبوى طبيعت وى گرم و خشك است و گويند معتدل بود در حرارت و برودت نافع جهت دوار مقدار نيم درم بريان كنند سجح را نافع بود و شكم ببندد يك مثقال به آب سرد يا گلاب تر كرده فروبرند قطع اسهال مزمن بكند و گويند مضر بكليه و مصلح آن مرزنگوش است و بدل آن تخم مرو بزر الشبت بپارسى تخم شبت گويند بهترين آنست كه فربه بود و طبيعت آن گرم و خشك است باعتدال شير براند و بواسير قطع كند چون بسوزانند و بر بواسير ضماد كنند و مقدار دو درم مستعمل بود و ليكن مغثى و مقيى بود و مضر است بمثانه و مصلح وى عسل است و بدل آن دو وزن آن شبت بزر الكرنب بپارسى تخم كرنب و بشيرازى تخم كلم گويند و بهترين وى آنست كه تازه بود و فربه بود و طبيعت آن گرم و خشك است اگر بخورند منع مستى شراب بكند و دير مست شود و منى را زيادت كند و مقدار يك درم مستعمل بود و گويند مضر است به شش و مصلح آن عسل بود و ابن ماسويه گويد كه هركس دو درم تخم كرنب به آب گاو زبان بياشامد و شراب خورد دير مست شود و چون از گل وى فرزجه سازند و زن بر خود برگيرد بچه در شكم بكشد بزر الاسفاناخ بهترين وى آنست كه بسرخى زند طبيعت آن سرد و تر است و نافع بود جهت درد دل و تب مقدار يك درم مستعمل بود و مضر بود به سپرز و مصلح وى طين مختوم بود بزر بقلة الحمقا بزرة الخرفه است و گفته شد