علي بن حسين انصارى شيرازى

383

اختيارات بديعى ( قسمت مفردات ) ( فارسى )

كولم و كوير فلفل است و گفته شد كوارع به شيرازى دشبد گويند كيموس وى لزج بود ليكن غليظ نبود و در هضم صالح بود و زودهضم شود عديم الفضول و حسن الكيموس بود و خون سرد و لزج از وى متولد شود و اگر با سركه و انجدان مستعمل كنند لزوجت و برودت آن كمتر شود و وى سجح امعا و خشونت حلق را نافع بود و شقاق لبها و زبان كه از گرمى بود را سود دهد صاحب مخزن الادويه تحت عنوان كراع مىنويسد : بضم كاف لغت عربيست و جمع آن كوارع و به فارسى پاچه نامند و بهترين آن پاچه بز و گوسفند جوان است كهيانا فاوانيا است و گفته شد كهربا صمغ جوز رومى است نيكوترين آن شمع‌رنگ بود كه بزردى زند و طبيعت آن سرد است و خشك و خشكى وى در دويم بود و گويند در وى حرارتى اندك بود و گويند گرم بود در سيم خون را ببندد از هر موضع كه بود و خفقان را نافع بود و مقوى دل و مفرح بود و چون نيم مثقال به آب سرد بياشامند قى ببندد و با مصطلى قوت معده بدهد و درد معده را نافع بود و عسر البول را سود دهد و خوزى گويد قطع رعاف بكند و چون بر ورمهاى گرم بياميزند نافع بود و اگر سحق كرده بر سوختگى آتش لطوخ كنند نافع بود و رازى گويد خون حيض ببندد و بدل وى طباشير بود و ساوفرطس گويد بدل وى سندروس بود صاحب مخزن الادويه مىنويسد : كهربا فارسى است يا معرب كاه‌رباى فارسى و بيونانى ديامنيطس و بسريانى حمرما و برومى ميغيرس و بهندى كيپور و به عربى قرن البحر و مصباح الروم نيز نامند ابو ريحان در صيدنه مىنويسد : بولس كهربا را يليقطرون نام نهاده و برومى القطرون گويند كهكم بادنجان است و گفته شد كيسه مصطكى است و گفته شد كيسدارو سرخس است و گفته شد كيسركونه و كيسو نيز گويند و آن جعده است و گفته شد كيسل ثمر زعرور است و گفته شد