علي بن حسين انصارى شيرازى
360
اختيارات بديعى ( قسمت مفردات ) ( فارسى )
ببندد و غذاى وى نيكو بود مانند عصافير بد نبود با آنكه مجفف بود و مضر بود به رطوبات و اولى آن بود كه با روغن بادام استعمال كنند در مخزن الادويه مىنويسد : قنبره بضم قاف و سكون نون و ضم با و فتح را و ها لغت عامى است و جمع آن قنابر بفتح قاف و كسر با و به عربى ابو المليح و به فارسى چكاوك و حجوز و لك نيز و بيونانى برد الوس و بر بيد الوس و به لاتينى كارينه نامند قوقاس دوقواغريا و دوقو برى خوانند و دواياى اغريا گويند و آن نوعى از ذوقس است بادها بشكند و علت سفل را نافع بود و مغص را ساكن كند و شكم براند عصارهء وى در بن دندان بانگشت ماليدن نافع بود و چون بخورند عرق از بدن بيرون كند و بول براند و به شيرازى ترخر خوانند و آن برى بود و آنچه جبلى بود به شيرازى بدران خوانند و آن را دويااغريا گويند صاحب مخزن الادويه تحت عنوان دوقو مىنويسد : بضم دال و سكون واو و ضم قاف و سكون واو لغت يونانى است و آن را دوقواغريا و دوقوبرى نيز نامند و آن تخم جزر برى است و بيخ آن را مستسقاقل و گياه آن را خرس گياه دانند جهت آنكه خرس آن را بسيار دوست دارد و گويند بشيرازى آن را بدران نامند و آن شبيه به نانخواه است با اندك تندى قومينى موز خوانند و در ميم گفته شود قوسيا قسط است و گفته شد قونيا اسم يونانى آب خاكستر است قوطوليدون اذان القسيس نامند و زلالف الملوك گويند و نوعى از حى العالم است و گويند نباتى است منفعت وى مانند حى العالم بود و ورق و بيخ وى سنگ بريزاند و بول براند چون ضماد كنند بر ورمهاى گرم و حمره و خنازير و شقاق كه از سرما بود و التهاب معده نافع بود صاحب مخزن الادويه مىنويسد : قوطوليدون بضم قاف و سكون واو و ضم طا و سكون واو و كسر لام و سكون يا و ضم دال و سكون واو و نون لغت يونانيست و بيونانى قوماليدون و اهل مغرب زلالف الملوك و بشافق و اذان القسيس نامند جهت آنكه برگ آن شبيه به مكيالى است و بيونانى قطونى نامند و گويند نوعى از قدح مريم است و آن نوعى از حى العالم است قوشيرا گويند طباق است و گفته شد و گويند ينبوب است و گفته شود قوقى صاحب منهاج گويد حيوانيست بحرى در قوت نزديك به جندبيدستر بود و گوشت وى صرع و اختناق رحم را نافع بود و هم اين اسم را قضم قريش خوانند قوطوما آذريون برى بود و گفته شد