فنك گرمتر از سنجاب بود سردتر از سمور رازى گويد فنك و قاقم و حواصل معتدل بود در حرارت صاحب مخزن الادويه مىنويسد : فنك بفتح فا لغت عربى است به فارسى دله و بتركى قرقاس نامند فوم حنطه است و گفته شد صاحب تحفه مىنويسد : فوم شامل سير و گندم و نخود است فوهل عملول و تملول است و گفته شد تحفه مىنويسد قنابرى است فول جرجر گويند و آن باقلا است و گفته شد فوليون جعده است و گفته شد فوشنه عوشنه گويند و آن نوعى از قطر است فو بيخى است كه ورق نبات آن مانند ورق كرفس بود و لون وى مايل بود به قرمزى و ستبرى اعلاى وى مانند خنصرى بود در اصل وى عطريتى بود و گويند قوت وى مانند سنبل بود و در بسيارى چيز نيكوتر از وى بود و او را بول بيشتر از سنبل كند و طبيعت وى گرم و خشك بود درد پهلوها را نافع بود بول و حيض براند و خشك وى و مطبوخ وى داء الثعلب را سود دهد و مقدار مأخوذ از وى نيم مثقال بود و گويند مضر بود به گرده و مصلح وى تخم رازيانه بود و جالينوس گويد كبابه در طعم و قوت مانند وى بود الا لطيف‌تر از وى بود و گويند بدل آن به وزن آن سنبل بود و كبار و گويند بدل آن فلفل سياه بود صاحب مخزن الادويه مىنويسد : فو بضم فا و سكون واو مشدده لغت يونانيست و بيونانى بثوريدوس و فوله نيز گويند و بلسان اهل خوارزم زوله و به فارسى شيستره و بيخ سنبل و بهندى چهال‌كرى نامند و گياهى است شبيه به كرفس جبلى عظيم الورق و ساق آن زياده بر ذرعى و املس و مجوف مائل به بنفش و پرگره و گل آن شبيه به نرگس . . . بيرونى در صيدنه در توصيف گياه وى مىنويسد : نبات او را كژيهاى بسيار بود و شاخهاى بسيار دارد و بيرون نبات او سياه باشد و ميانهء او سفيد بود و جرم او از سستى بچوبى ماند كه پوسيده شده باشد و عفونتى در جرم او راه يافته بود لاتين VALERIANA DIOSCORIAIS فرانسه VALERIANE DES JARDINS انگليسى GARDEN VALERIAN فوفل ثمرى است كه در قوت مانند صندل سرخ بود و درخت وى مانند درخت نارگيل بود و وى مبرد بود و قابض و يابس بود بر ورمهاى گرم غليظ طلا كردن نافع بود و اعضاى مسترخى را محكم گرداند و بوى دهان خوش كند و قوت دل بدهد و منع التهاب چشم و جرب آن بكند و حرارت دهان بازدارد و قوت لثه و دندان بدهد و گويند بدل آن به وزن آن صندل سرخ بود و ربع وزن وى بذر البنج و گويند به وزن آن صندل سرخ و نيم وزن آن گشنيز تر بود