علي بن حسين انصارى شيرازى

289

اختيارات بديعى ( قسمت مفردات ) ( فارسى )

كرم ورق بيرون كند اين گل بر درخت آن مالند كه ورق انگور مىخورد و كرمى كه درخت انگور مىخورد چشمهاى آن تباه مىشود و بكشد ديسقوريدوس گويد وى قابض و ملين و مبرد بود در كحلها استعمال كنند موى مژه بروياند و جالينوس گويد جوهرى نزديك به حجرى بود طين مصرى ابليز خوانند جالينوس گويد مطحول و مستسقى بسيار ديدم در اسكندريه طلا كردند و نافع آمد بر ورمهاى كهن و دردهاى مزمن و بواسير طلا كردن بغايت مفيد بود طين نيشابورى طين ماكول خوانند و آن گلى بود خام و بريان‌كرده خورند و بدان تنقلى كنند و آن نوعى از طين الحر بود و لون آن بغايت سفيد بود مانند اسفيداج و بشيرازى گل سفيد خوانند طبيعت وى سرد و خشك بود و گويند گرم بود به سبب شورى كه دارد قوت فم معده بود و غشى را نافع بود و منع قى بكند و ترى معده زايل گرداند و مقدار مستعمل از وى يك درم بود تا يك مثقال و زيادتر از اين مفسد مزاج بود و سده آورد و سنگ در گرده پيدا كند و انيسون و تخم كرفس ضرر وى باز كم كند و صواب آن بود كه ترك كنند از بهر آنكه زيان و فساد وى زيادت از صلاح بود و آن رفتن از دهان و شهوت كلبيه را نافع بود و غثيان و كرب و هيضه را سودمند بود طين الضم طين اصفر بود و گفته شد طين خراسانى طين نيشابورى بود و گفته شد طين الاحمر مغره بود و در باب ميم گفته شود