و مصلح وى گلاب بود و گويند مصطلى و انيسون و بدل آن عصارهء لحية التيس بود و گويند بدل آن سه وزن آن مغز تخم خيارزه و چهار وزن آن بذر قطونا بود و گويند بدل آن كاغذى مصر بود سوخته و گويند به وزن آن تخم كاسنى و نيم وزن آن صندل بود صاحب تحفه مىنويسد : طباشير از جوف نى كهنه بلا دهند بهم مىرسد چون از شدت بادها آتش در نيزار آنجا افتد و طباشير بندهاى نى است كه از خاكستر جدا كنند و بهترين وى سفيد مستدير است كه اندك تند و گزنده زبان باشد فرانسه CONCRETIONS DE L'ARUNDO BAMBOS انگليسى SUGAR OF BAMBOO طبار نوعى از انجير سرخ بود بزرگ طباق گويند غير غافث بود ليكن اكثر برآنند كه غافث بود و در غين گفته شود صاحب تحفه مىنويسد : طباق نباتيست كه در اندلس بجاى غافث استعمال مىكنند سپس گياه آن و اثراتش را به تفصيل شرح مىدهد طبقا نوعى از گندم است اما باريكتر بود و حشيش وى يك مرد بالا بود و در سردسيرها كارند و آن را كاكل خوانند و مزاج وى مانند مزاج گندم بود ليكن نفاخ بود و نان وى چون گرم بود نيكو بود و چون سرد شود بد باشد و دير از معده بگذرد و اگر از آرد وى حسوئى سازند سينه را پاك گرداند و سرفهء سخت را نافع بود و نفخ و قراقر پيدا كند و آب بخورد و هيچ مضرت بوى نرسد چنان كه از گندم مىرسد طبرزد معرب از اسم فارسى تبرزد بود از بهر آنكه صلب بود صاحب تحفه مىنويسد : طبرزد اسم جميع اقسام صلبه است مثل قند و نبات و نمك‌سنگ طبخ بطيخ بود و گفته شد طبزج مور كوچك بود و در نمل گفته شود طحلب خرو الفضفادع خوانند و بپارسى جامه خواب بك گويند طبيعت آن سرد است در سئوم و گويند در دويم خون را ببندد و طلا كردن بر ورمهاى گرم و نقرس و ضماد درد مفاصل گرم و حمره را نافع بود چون در زيت كهن بجوشانند عصب را نرم گرداند و اگر ضماد كنند بر قيله امعاى كودكان نافع بود طحال نيكوترين سپرز آن بود كه از حيوان جوان گيرند شيخ الرئيس گويد بهترين سپرزها سپرز خوك بود مع‌ذلك كيموس وى بد بود طبيعت آن گرم و خشك بود و گويند سرد بود و در وى قبضى بود و خون سوداوى از وى متولد شود و دير هضم شود به سبب