علي بن حسين انصارى شيرازى

260

اختيارات بديعى ( قسمت مفردات ) ( فارسى )

شويلا برنجاسف است و گفته شد شوع درخت بان است و صفت بان گفته شد شوكة الملك اشخيص است و گفته شد شوكه غريبه شكاعى است و گفته شد شوكه قبطيه قرط است و گفته شود شوكه شهبا ينبوت است و گفته شود شوكه متفتنه چنين گويند كه طباق است و گفته شود كه طباق خارناك نيست تا وى شوكه خوانند شوكه بيضا بادآورد است و گفته شد شوكه مصريه شوكه قبطيه است و گفته شد شوكران حفوظه گويند و بيونانى قرنيون و سقونيون و باريقون و طفيقون نيز گويند و آن طحما بود و گويند تخم بنج رومى بود و ديسقوريدوس گويد ساق وى مانند ساق رازيانه بود و ورق وى مانند ورق خيارزه و گل وى سفيد بود و تخم وى مانند انيسون رومى بود اما سفيد بود روفس گويد ورق آن مانند ورق يبروج زردى بغايت و بيخ آن بغايت باريك بود و تخم آن مانند نانخواه به شكل و لعابى داشته باشد و مؤلف گويد آن بيخى كوهى است كه آن را بپارسى دورس گويند و بهترين آن يزدى بود كه از ولايت يزد آورند و در تفت خيزد و آن را دورس تفتى خوانند و تخم آن شوكران است طبيعت آن سرد و خشك است در سيم تا چهارم و كشنده بود و اگر عصارهء آن بگيرند پيش از آنكه تخم وى خشك شود و در آفتاب نهند تا منعقد شود بسيار منفعت داشته باشد و در اطليه و شافها جهت درد چشم استعمال كردن نافع بود و چون ضماد كنند بر جمره و نمله ساكن گرداند و اگر نبات وى همچنان با ورق بكوبند و بر انثيين ضماد كنند يا قضيب نافع بود جهت كثرت احتلام و چون ضماد كنند بر قضيب سسى در وى پيدا شود و چون بر پستان دختران ضماد كنند رها نكند كه بزرگ گردد و اگر بر پستان شيردار ضماد