الزوادوق ، الروحانى ، عين الحيوان ، اللبن ، الحل ، الدهن ، الابق ، القرار الروح ، الفافه ، الطيار اين مجموع به زبان اكسيريان است و ابن مؤلف گويد به زبان اكسيريان چند اسم ديگر دارد همچون : لبان ، عطارد ، فيدانق ، برق ، ثقيل ، حسد ، ماء حيات ، عيان ، فيبرلا ، ماء الشمس ، ملك الارض ، ماء المداف ، العبد الغطايه ، الحيه ، و العذرا چون مصعد نباشد اين اسمها دارد و چون مصعد باشد طلق الحاجى ، قنديل اليحروم ، ركبة الاسد و بشيرازى حيات و بهترين آن بود كه زنده بود و استعمال نكرده باشد بغايت جهنده بود اگر در پاره كرباس كنند و بيفشارند تا بيرون آيد و كرباس سياه شده باشد استعمال كرده باشد طبيعت زيبق گرم و محرق باشد و گويند سرد و تر بود در دوم و وى مصدع و قابض بود مقتول وى جهت قتل شپش خصوصيتى دارد و با قردان حيوانات همچنين بكنند و قردان را بشيرازى كنه خوانند با روغن گل جهت جرب و كله نافع بود و خاك وى چون با شراب بسرشند موش را بكشد و چون با سركه بر جرب و حكه طلا كنند نافع بود و دخان وى رنجها پديد كند مانند فالج و كرى و عقل زايل كند و چشم تاريك كند و لون زرد كند و جستن اندامها پيدا كند و بوى دهن و خشكى دماغ و در موضعى كه دود وى برود مار و عقرب و گزندگان بگريزند و بميرند و زيبق مصعد كشنده بود و اگر زيبق در گوش كسى ريزند اختلاط عقل پيدا كند و باشد كه بصرع و سكته كشد و مداواى وى آن بود كه ميلى از رصاص در گوش او كنند تا زيبق بر وى چسبيده بيرون آورد و آنچه مصعد بود نه مقتول چون بياشامند در حال از شيب بيرون آيد و مضرت بسيار نرساند چون زنده بود علاج كسى كه زيبق خورده باشد مانند علاج كسى بود كه مردار سنگ خورده باشد و مولف گويد صفت تصعيد آن بسيار است اين يك نوع گفته شود بستانند زيبق و بياميزند و با نيم وزن آن اسرب يا قلعى و بسايند با همچندان زاج سوخته يا همچندان خشت پخته و به وزن مجموع نمك بريان كرده و همه را بر صلايه بسايند و آب حماض اترج بر آن بريزند و آهسته بسايند تا بغايت سوده گردد پس آن را بريان كنند با آتش نرم و به شيشهء گل‌اندود كنند يا ديگى به گل اندوده كنند و سربسته به آتش نرم بريان كنند و ديگر بار بسايند يك روز و نيم بحماض اترج و ديگر بريان كنند به آتش نرم و هفت نوبت چنين كنند بعد از آن بسايند و در شيشه به گل حكمت اندوده كنند و تصعيد كنند سه نوبت تا سفيد شود مانند دانهء مرواريد و آن سم قاتل مهلك بود و الله اعلم بالصواب صاحب مخزن الادويه مىنويسد : زيبق بكسر زا به فارسى سيماب و جيوه و بهندى پاره و بفرنگى سلوامون نامند لاتين MERCURIUS فرانسه MERCURE انگليسى QUICK SILVER