علي بن حسين انصارى شيرازى

136

اختيارات بديعى ( قسمت مفردات ) ( فارسى )

خامالاون صاحب جامع گويد حربا است و صاحب منهاج گويد نوعى از ماذريون سياه بود و صاحب جامع گويد خامالا اسم ماذريون است و آنكه گفته‌اند كه اسد الارض ماذريون بود سهو كرده‌اند اسد الارض حربا است و خامالا اسم ماذريون است و به سبب اشتراك اسم سهو كرده‌اند و هم صاحب جامع گويد از قول بعضى متاخرين كه اسد الارض خامالاون خانق است كه آن ماذريون سياه است پس بدين تقدير قول صاحب منهاج معتبر بوده و خاماليون و كاماليون نيز گويند خامالاون لوقس معنى لوقس بيونانى سفيد بود و به عربى اشخيص گويند و به بربرى اداء گويند خامالاون مالس اداء اسود است و آن را خماليون و كماليون نيز گويند و آن خانق النمر است و گفته شد خامالا بيونانى يعنى زيتون الارض و آن مازريون است و گفته شود انواع آن خاليدونيون خاليدوميون نيز گويند و آن دو نوع است بزرگ و كوچك بزرگ آن عروق الصغر خوانند و كوچك آن را ماميران و معنى خاليدونيون دواء الخطافى بود و بدان سبب اين اسم بوى نهاده‌اند كه پرستوك چون بچهء وى در آشيانه نابينا شود مادر برود و شاخى ماميران بياورد و در آشيانه بنهد بچهء نابينا بينا شود بفرمان خداى تعالى و اين از خواص اوست خالاون حنطه رومى بود و گفته شد و بپارسى كاكل خوانند و در خندروس گفته شود طبيعت آن و منفعت آن خاماميل بانونج است و گفته شد خامانيطس معنى آن بيونانى صنوبر الارض بود و آن كمافيطوس است و گفته شود خامادريوس خامادريون نيز گويند و معنى آن بيونانى بلوط الارض بود و آن كمادريوس است و گفته شود خامااقطى معنى آن بيونانى خمان الارض بود و آن خمان كوچك است و اقطى خمان بزرگ و گفته شود خاولنجان خولنجان نيز گويند و آن را خسرودارو خوانند و گفته شود خامشه شيطرج است و گفته شود