محمود بن محمد چغمينى خوارزمى ( مترجم : اسماعيل ناظم )

51

قانونچه في الطب ( فارسى )

و أمّا الصَّدرُ و . سينه فَمُرَكَّبٌ من سَبعَةِ أعظُمٍ هي عِظامُ القَصِّ . سينه داراى هفت استخوان است كه به آنها " استخوانهاى جناغ " مىگويند . و أمّا الظَّهرُ ز . ناحيه پشت فَمُرَكَّبٌ من سَبعَةَ عَشَرَ فِقرَةً ، و أربَعَةٍ و عِشرِينَ ضِلَعاً . اين ناحيه در بردارنده هفده مهره و بيست و چهار دنده است . و أمّا العَجُزُ ح . استخوان خاجى فَمُرَكَّبٌ من ثَلاثِ فِقَراتٍ ، و يَتلُوهُ « 1 » عَظمانِ يُسَمَّيانِ عَظمَىِ العانَةِ . خاجى داراى سه مهره است كه دو استخوان شرمگاه نيز بدان مىپيوندند . و أمّا العُصعُصُ ط . دنبالچه فَمُرَكَّبٌ من ثَلاثِ فِقَراتٍ . داراى سه مهره است . و أمّا الرِّجلانِ ى ى . پاها فَكُلُّ واحِدٍ « 2 » منهما مُرَكَّبٌ « 3 » عَن « 4 » فَخِذٍ و ساقٍ و قَدَمٍ . هر پا شامل ران ، ساق ، و قدم است . أمّا الفَخِذُ فَأعظَمُ عِظامِ البَدَنِ « 5 » . ران بزرگ‌ترين استخوان بدن است و السَّاقُ مُرَكَّبٌ « 6 » من عَظمَينِ مُتَلاصِقَينِ يُسَمَّيانِ القَصَبَتَينِ الصُّغري و الكُبري « 7 » . ساق دو استخوان به هم پيوسته دارد كه « درشت‌نى » و « نازك‌نى » ناميده مىشوند . و القَدَمُ مُرَكَّبٌ « 8 » من كَعبٍ ، و عَقِبٍ ، قدم خود شامل استخوانهاى شتالنگ

--> ( 1 ) . الف : يتلوه . ( 2 ) . ب : واحدة . ( 3 ) . ب : مركبة . ( 4 ) . ب : من . ( 5 ) . ب : ( البدن ) ساقطة . ( 6 ) . ب : و اما الساق فمركب . ( 7 ) . ب : الكبري و الصغرى . ( 8 ) . ب : مركبة .