محمود بن محمد چغمينى خوارزمى ( مترجم : اسماعيل ناظم )

298

قانونچه في الطب ( فارسى )

الإِجّاصُ باردٌ رَطبٌ « 1 » . آلوبخارا سرد و تر است . المِشمِشُ باردٌ رَطبٌ . زردآلو سرد و تر است . التُّفّاحُ باردٌ يابسٌ مُقَوٍّ لِلقَلبِ . سيب سرد و خشك و مقوى قلب است . البِطِّيخُ الحُلوُ حارٌّ رَطبٌ ، و غَيرُ الحُلوِ باردٌ رَطبٌ . خربزه شيرين گرم و تر ، و خربزه غير شيرين سرد و تر است . التّوتِ الأسوَدٌ « 2 » حارٌّ لَيِّنٌ ، و الأبيَضُ مُعتَدِلُ الحَرارَةِ « 3 » . توت سياه گرم و تر ، و توت سفيد در گرمى معتدل است . القِثّاءُ و الخِيارُ باردانِ رَطبانِ . خيار سبز و خيارچنبر سرد و تر اند . و أمّا الفَواكِهُ اليابسَةُ از ميان ميوه‌هاى خشك فَالعُنّابُ مُعتَدِلُ الحَرِّ غَلِيظٌ . عناب خشك معتدل در گرمى ، و غليظ است . و السِّبِستانُ « 4 » حارٌّ بِاعتِدالٍ . سپستان گرم به اعتدال است . اللَّوزُ الحُلوُ حارٌّ لَيِّنٌ بِاعتِدالٍ . بادام شيرين گرم و تر در حد اعتدال است . الفُندُقُ « 5 » مُعتَدِلُ الحَرارَةِ . فندق معتدل در گرمى است . الجَوزُ حارٌّ يابسٌ . گردو گرم و خشك است . الخَوخُ مُعتَدِلُ الحَرارَةِ « 6 » . برگه هلوى خشك معتدل در گرمى است .

--> ( 1 ) . ب : ملين للطبيعة . ( 2 ) . ب : الاسود الحلو . ( 3 ) . ب : و التوت الاسود الحامض بارد يابس نافع للخناق . ( 4 ) . ( الف ) : السفستان . ( 5 ) . ب : البندق معتدل الحر . فَندق هم مىگويند ، ولي فُندق بهتر است . ( 6 ) . ب : معتدل الحر .