الفصل السّادس عَشر : في الاستِسقاءِ فصل شانزدهم : استسقا و سَبَبُهُ بَردُ الكَبِدِ ، و أنواعُهُ ثَلاثَةٌ : سبب استسقا سردى كبد است و آن بر سه نوع است : الطَّبلِىُّ استسقاى طبلى و هو الّذى إِذا قَرَعتَ البَطنَ يَكونُ صَوتُهُ كَصَوتِ الطَّبلِ . نشانه‌اش آن است كه اگر با انگشت بر شكم بزنند ( دَق كنند ) ، صدايى چون طبل مىدهد . و الزِّقِّىُّ استسقاى زقى ( مشكى ) و هو الّذى يَكونَ البَطنُ فِيهِ « 1 » كَالزِّقِّ المَنفوخِ . نشانه‌اش آن است كه شكم چون مشك پر از باد مىشود . و اللَّحمِىُّ استسقاى لحمى و هو الّذى يَكونُ البَدَنُ منه مُتَوَرِّماً در اين نوع ، در بدن ورمى سست

--> ( 1 ) . ب : ( فيه ) ساقطة .