ابن أبي أصيبعة ( مترجم : سيد جعفر غضبان )
410
عيون الأنباء في طبقات الأطباء ( فارسى )
داشتى و آنچه در زبان تو جارى مىشد عين واقع بود و مثل آن بود كه تو شاهد امروز ما بودى . موسى بن اسرائيل گفت : روزى كه ديدم ابو السرايا چه مصيبتى بر سر عباسيان آورد ، گفته عيسى بن موسى را به ياد آوردم . يوسف بن ابراهيم گفت : من در مصر بودم كه خبر كشته شدن عبد اللّه بن محمد بن داود را شنيدم كه بنى طالب و مردم كوفه چه بلائى بسر بنى العباس آوردند . آنوقت گفتار عيسى بن موسى طبيب بيادم آمد . يوسف گفت : موسى بن اسرائيل طبيب برايم نقل كرد : كه عيسى بن موسى حال خود را هنگام شبنشينى با دوستانش كه خواب بر او غالب مىشود و به چرت مىافتد ، بطبيب خود ( فرات ) شكايت كرد و گفت : اگر با دوستانم شام بخورم معدهام سنگين شده و خوابم مىبرد ، از همگامى با دوستان خود در شبنشينى محروم مىگردم و صبح هم كه برميخيزم باز هم معدهام سنگين است و نمىتوانم چيزى بخورم و اگر با دوستان شام نخورم ، اشتهاى كاذب مرا آزار مىدهد . طبيب ( فرات ) گفت : عين اين ناراحتى و شكايت را حجاج بن يوسف داشت و باستادم تياذوق مراجعه كرد . تياذوق دستورى به او داد ، كه از آن استفاده نمايد ، ولى نتيجهاش بر ضرر حجاج تمام شد . عيسى پرسيد موضوع حجاج چه بود ؟ فرات گفت : تياذوق به او دستور داد كه با پسته بازى كند و در مجلسى كه نشسته آرامآرام چند دانه پسته را پوست كنده بخورد و پوستش را بمكد او ( حجاج ) هم بكنيزان خود گفت : كه برايش پسته بياورند . آنها هم هريك ظرف بزرگى پسته برايش آوردند . حجاج با همنشينان خود مشغول خوردن پسته شد و نتيجة مبتلى بهيضهاى گرديد كه نزديك بود او را از بين ببرد . حجاج موضوع را به تياذوق گفت . تياذوق در جواب گفت : من دستور داده بودم با پسته بازى كنى نه آنكه مقدار زيادى پسته بخورى و باز گفته بودم ، كه پوست پسته بوداده را بمكى كه اين امر سبب اصلاح معدهء تو خواهد شد و كبدت را نيز اصلاح خواهد كرد . تياذوق به او ( حجاج ) گفت : آنچه از آن خورده شود بايد به ترتيب و دانه -