ابن أبي أصيبعة ( مترجم : سيد جعفر غضبان )

313

عيون الأنباء في طبقات الأطباء ( فارسى )

معده‌ات قوت خواهد گرفت ، ولى تو مطابق دستور من عمل نكرده بلكه بر خلاف دستورم اقدام كردى . تياذوق عاقبت او را معالجه نمود . گفته‌اند : يكى از مطالبى كه بين او و حجاج پيش‌آمد اين بود : روزى تياذوق بر حجاج وارد گرديد . حجاج پرسيد ، داروى جلوگيرى از خوردن گل چيست ؟ تياذوق در جواب گفت : داروى آن تصميم و ارادهء مثل ارادهء تست . حجاج پس از شنيدن فورى گلى كه در دست داشت و از آن مىخورد ، به زمين انداخت و خوردن گل را ترك كرد . گفته شده است : يكى از بزرگان تياذوق را در حال پيرى و شكستگى ديد و ترسيد بميرد و عوض و جانشين نداشته باشد ، زيرا او اعلم مردم و حاذق‌ترين اطباء زمان خود بود . به او ( تياذوق ) گفت : دستورى به من بده كه من برطبق آن تكليف خود را بدانم و در تمام عمرم به آن رويه عمل كنم ، زيرا مىترسم تو از بين ما به روى و مانند تو را نيابم . تياذوق گفت : اى مرد بزرگوار و خيّر ، ده باب از ابواب طب را براى تو بازگو مىكنم ، كه اگر آنها را بدانى و به آن عمل كنى ، در مدت عمر خود بيمار نخواهى شد . آن ده جمله اين است : 1 ) هنگامى كه معده‌ات پر است چيزى بر آن اضافه نكن ؛ 2 ) موادى كه دندانت را ضعيف كند نجو ، زيرا نتيجه‌اش ضعف معده است ؛ 3 ) آب روى غذا زودتر از دو ساعت فاصله نياشام ، زيرا ريشه و اساس درد تخمه است و مبناى تخمه آشاميدن آب روى غذا مىباشد ؛ 4 ) بايد هر دو روز يك بار بحمام به روى ، زيرا حمام آنچه كه دارو از بدنت خارج نمىكند ، استحمام خارج خواهد ساخت ؛ 5 ) خون بدنت را زياد كن ، تا خود را حفظ كرده باشى ؛ 6 ) در هر فصلى يك مرتبه قى كرده و يك مرتبه مسهل مصرف نما ؛ 7 ) هيچ‌گاه ادرار خود را نگاه مدار و لو در حال سوارى باشى ؛