ابن أبي أصيبعة ( مترجم : سيد جعفر غضبان )

304

عيون الأنباء في طبقات الأطباء ( فارسى )

اى جعده برايش گريه كن ، و از گريه خسته نشو ، زيرا چنين درگذشته‌اى بين مردم اعم از پابرهنه و كسانى كه نعلين به پا دارند ، نخواهى يافت . عوانة بن الحكم گفت : پيش از وفات حسن بن على ( ع ) معاويه به مروان بن حكم فرماندار مدينه نوشت : بايد خبر حسن بن على ( ع ) را مرتبا به من برسانى ، مدت بسيار كمى گذشت ، كه مروان خبر وفات حسن بن على ( ع ) را به او گزارش داد . ابن عباس هرگاه بر معاويه وارد مىشد ، معاويه او را بر تخت خود مىنشانيد ، سپس اجازهء بار عام مىداد و كسانى كه بايد بمجلس او بيايند ، وارد شده و هر يك در جاى خود مىنشستند . چون ابن عباس وارد شد ، معاويه به او مهلت سلام نداد به او گفت : اى ابن عباس آيا خبر مرگ حسن بن على ( ع ) به تو رسيده است ؟ ابن عباس گفت : نه . معاويه گفت : خبر مرگ او بما رسيده است . ابن عباس كلمه استرجاع ( انا للّه و انا اليه راجعون ) را بر زبان جارى ساخت و بمعاويه گفت : اى معاويه مرگ حسن بن على ( ع ) بر عمر تو اضافه نمىكند و عمل او در قبر با تو نيست . ما به مصيبت بالاتر و بزرگتر از مرگ حسن ( ع ) كه فقدان جدش محمد بن عبد اللّه ( ص ) بود ، مصيبت‌زده شديم ، خداوند مصائب ما را تسكين داد و بعد از او مانديم . سپس معاويه به او گفت : بنشين . ابن عباس گفت : امروز روز نشستن نيست ، ولى معاويه وى را شماتت نمود . چون قثم بن عباس شماتت او را درباره حسن بن على ( ع ) شنيد ابيات ذيل را سرود : اصبح اليوم اين هند شامتا * ظاهرا لنخوه أن مات حسن رحمة اللّه عليه انه * طال ما اشجى بن هندو أذن و لقد كان عليه عمره * عدل رضوى و ثبير و حضن و اذا اقبل حيا رافعا * صوته و الصدر يغلى بالاحن فارتع اليوم ابن هند آمنا * انما يغمص بالعير السمن