اين كتاب آنست كه ، حركاتى را كه خود او و علماء قبل از او از آنها اطلاعى نداشتند و بعد دانسته ، بيان كند ؛ 48 ) « كتاب فى إله الشم » ( در بيان آلت بويائى ) كه در يك مقاله است ؛ 49 ) « كتاب منافع الاعضاء » كه در هفده مقاله مىباشد - مقاله اول و دوم در بيان حكمتهاى الهى در اتقان و استحكام خلقت دست - مقالهء سوم در وصف حكمت متقنه الهى در خلقت پا و مقاله چهارم و پنجم در حكمت الهى در خلقت دستگاه گوارش - مقاله ششم و هفتم در بيان حكمت بالغه خداوندى در خلقت آلات تنفس - مقاله هشتم و نهم در توصيف حكمت صنع سر - مقاله دهم در حكمت خلقت چشمان - مقاله يازدهم در وصف صنعت حكيمانه پروردگار در اجزاء صورت - مقاله دوازدهم در وصف اعضائى است كه با سر و گردن شركت دارند - مقاله سيزدهم در وصف خلقت الهى در ستون فقرات پشت و شانه‌هاست - دو مقاله بعد از آن حكمت خدا را در جهاز تناسلى و مقاله شانزدهم در مورد آلات و اجزائى است كه با تمام اعضاء بدن شركت عملى دارند بمانند رگهاى زننده و غير زننده و اعصاب مىباشد - مقاله هفدهم حالات تمام اعضاء و اندازه‌هاى آنها و منافع كلى مندرجات اين كتاب را بيان مىنمايد « 1 » ؛ 50 ) « مقاله‌اى در بيان بهترين اندامها » - اين مقاله دنبالهء دو مقاله اولى « كتاب مزاج » مىباشد و هدف و غرض جالينوس از نام مقاله پيداست ؛ 51 ) « مقالة فى خصب البدن » ( در مورد تروتازگى بدن ) ؛ مقاله كوچكى است كه هدف جالينوس از عنوان مقاله مشهود است ؛ 52 ) « مقالة فى سوء المزاج المختلف » ( در سوء مزاجها ) - اين مقاله كه غرض مؤلف از عنوان آن پيداست ، در بيان انواع مزاجهاى بد مىباشد كه تمام بدن گرفتار

--> ( 1 ) - اين كتاب يك دورهء كامل وظائف الاعضاء ( فيزيولوژى ) مىباشد .