ابن أبي أصيبعة ( مترجم : سيد جعفر غضبان )

2

عيون الأنباء في طبقات الأطباء ( فارسى )

اينك كه اين صنعت به اين درجه از شرافت مىباشد و عموم بدان احتياج شديد دارند و هميشه و در هرجا و هر زمان دنبال آن هستند ، بايد توجه و اعتناء به آن بيشتر شود و ميل به تحصيل آن زيادتر و مطالعه قوانين آن اعم از كلى و جزئى مورد ميل شديد و رغبت كافى مردم قرار گيرد . و نيز افرادى كه به اين صنعت شريف اشتغال داشته و رغبت بسيارى در مباحث اصولى آن از ابتداى ظهور اين علم از خود نشان داده و تا اين تاريخ نشان مىدهند بسيارند در بين آنها جماعت زيادى از بزرگان از اهل اين صنعت ( علم طب ) كسانى بوده‌اند كه نظر آنها اولى به تبعيت است و اخبار متواترى دائر به فضل آنها رسيده كه تأليفات و تصنيفات آنها شاهد اين مدعى است ، اما نديدم كه يكى از اين بزرگان اقدام در تهيه كتاب جامعى كرده باشد ، كه طبقات اطباء را معرفى كند . لذا بنظرم رسيد كتابى ترتيب دهم كه جمعى از ممتازان آنها ( اطباء ) را معرفى كرده و خصوصيات و مراتب آنها را بيان نمايم ، اعم از اطباء قديم و اطباء جديد ( جديد نسبت به زمان نويسنده ) و طبقات آنها را برطبق زمان و دوران بنويسم و قسمتى از بيانات و گفتار آنها را نيز نقل كنم ، و اگر نوادرى دارند آن را هم متذكر گردم ، و اگر كتابهائى نوشته‌اند نام آنها را ياد كنم ، تا از اين راه مختصات علمى و فضلى كه خداوند به آنها داده است بر همه معلوم گردد و بدانند چگونه خداوند به آنها تفضل فرموده و قريحه و ذوق سرشار به آنها داده است . زيرا بسيارى از آنها اگرچه دورانشان دور و در ازمنه مختلف مىزيسته‌اند ، بر ما حقوقى داشته و تأليفات آنها بما كمكهاى زيادى نموده و در كتابهاى خود علم اين صنعت را به خوبى نوشته و ما از آنها استفاده بسيار كرده‌ايم ، مضافا به آنكه اساتيد ما بوده‌اند و فضل استاد بر شاگرد و احسان‌كننده بر همه واضح و روشن است . بعلاوه در اين كتاب نام جمعى از حكماء و فلاسفه كه عنايت مخصوص بصنعت طب داشته‌اند برده شده ، هم‌چنين ترجمه احوال و نوادر كتابهاى آنها را نيز يادداشت نموده و نام هريك را در محلى كه شايستهء او بوده قرار داده‌ام . و رعايت مراتب و طبقات آنها را نموده‌ام ، ولى نام تمام حكماء و فلاسفه و صاحبان كرسى تدريس