ابن أبي أصيبعة ( مترجم : سيد جعفر غضبان )

207

عيون الأنباء في طبقات الأطباء ( فارسى )

از من ديد و دليل مرا دانست ، فهميد چگونه اين معالجهء عجيب را نموده‌ام و دانست كه اطباء بآموختن علم تشريح بسيار احتياج دارند . جالينوس در كتاب تأليفى خود بنام « فى الامراض العسرة البرء » ( بيماريهائى كه دير شفا مىيابند ) مىنويسد : كه در كوچه‌هاى شهر روميه مىگذشتم ، به مردى ژنده‌پوش برخوردم كه جمعى مردم سفيه اطراف او را گرفته بودند . آن مرد مىگفت : من از اهل حلب هستم و با جالينوس ملاقات كرده‌ام . وى ( جالينوس ) جميع علوم خود را به من آموخته است . ضمنا داروئى نشان داد و گفت : اين داروئى است كه براى كرم خوردگى دندان مفيد مىباشد . اين مرد پست ظرفى از قير و قطران همراه داشت كه آن را روى آتش مىگذارد و دود آنها را به دندان‌هاى كرم خورده مردم مىداد . بيمار ناچار چشمهاى خود را مىبست و در نتيجه دهانش باز مىشد و دود آن بدهانش مىرفت . اين مرد شياد با تردستى از چشم بستگى بيمار استفاده مىكرد و كرم كوچكى را به دهان بيمار برده و بيرون مىآورد . مردم سفيه پولهائى به او ( مرد شياد ) مىدادند و در نتيجه مرد مزبور تشجيع شده از آن حد تجاوز كرده و رگهائى را بى مورد مىبريد . جالينوس گفت : چون چنين ديدم ، به طرف مردم توجه كرده گفتم : جالينوس منم و اين شخص مرد سفيهى است . سپس از او دور شده و مأمور دولت را از اين امر آگاه نمودم تا او را تنبيه نمودند . بدين سبب جالينوس دربارهء حيله‌گران و شيادان كتابى تأليف كرد . جالينوس در كتاب « قاطاجانس » گفته است : در معبد روميه طبيب پيرى كه رئيس اطباء بود مجروحان را معالجه مىكرد . او ( جالينوس ) مشغول معالجه مجروحان شد و نتيجة همگى شفا يافتند و آن معبد به صورت بيمارستان درآمد . از اين راه فضل و دانش او بر همه معلوم و واضح گرديد . وى ( جالينوس ) اكتفاء به علم تقليدى بدون عمل نمىنموده ، بلكه به عمل توجه داشت .