ابن أبي أصيبعة ( مترجم : سيد جعفر غضبان )

205

عيون الأنباء في طبقات الأطباء ( فارسى )

كننده چگونه بايد امتحان كند و چگونه بين طبيب ماهر و غير ماهر تميز دهد ، قبل از آنكه علم و گفتار او را در مورد مريض تجربه كرده باشد . امتحان طبيب بمانند امتحاناتى كه امروزه از اطباء مىنمايند ، نبايد باشد . امروزه اطبائى را مقدم مىدارند كه با آنان سوار شود و در ركاب آنها باشد و به خدمت آنان مشغول گردد و فرصت مطالعه و كارهاى مربوط بطبابت را نداشته باشد ، ولى آن رئيس كسى را مقدم داشت و اختيار كرد كه تمام همّ و فكر خود را در كار طبابت صرف كرده بود و به كار ديگر نمىپرداخت . باز جالينوس گفت : من مردى را مىشناسم كه عاقل و فهيم بود و از عملى كه از من ديده بود مرا مقدم داشت . آن عمل چنين بود : حيوانى را تشريح كرده و نشان دادم كدام عضو او منشأ صدا و بكدام حركت آن عضو صدا بروز مىكند . آن مرد دو ماه قبل از محل مرتفعى افتاده و اعضاى بسيارى از او شكسته بود و به هيچ وجه نمىتوانست صحبت كند و صدايش خفه و قابل فهم نبود . اعضاى وى ( شكستگيهاى بدنش ) پس از مدتى طولانى معالجه شد ، ولى خفگى صدايش باقى مانده بود . چون عمل مرا ديد به من اعتماد كرد و خود را براى معالجهء صدايش تسليم من نمود . من چندروزه او را معالجه كردم ، زيرا مىدانستم ، نقص او در كدام عضو است و آن عضو را معالجه نمودم . ايضا جالينوس گفت : مردى را مىشناسم كه از مركوب سوارى خود افتاده و بدنش خرد شده بود و از عوارض حاصله شفا يافت ، مگر دو انگشت خنصر و بنصرش كه مدتها بىحس بودند و نمىتوانست آنها را به خوبى حركت دهد . انگشت وسطى مختصر بىحسى داشت ؛ اطباء داروهاى مختلفى روى انگشتان او مىگذاردند كه نافع نمىشد و مرتبا داروها را عوض مىكردند ؛ چون آن مرد نزد من آمد ، از او پرسيدم ، موقعى كه به زمين افتادى كدام ناحيه