ابن أبي أصيبعة ( مترجم : سيد جعفر غضبان )
مقدمه 21
عيون الأنباء في طبقات الأطباء ( فارسى )
نظر جناب آقاى دكتر جهانشاه صالح درباره كتاب كمتر كسى است كه با تاريخ طب و اطباء و حكما سروكار داشته باشد و نام شيخ موفق الدين معروف به ابن ابى اصيبعه را نشنيده باشد . ابن ابى اصيبعه يكى از چهرههاى درخشان مورخان طبيب بزرگ تمدن اسلامى است كه عمرى را به تأليف كتابى بنام « عيون الانباء فى طبقات الاطباء » يا بطور اختصار « عيون الانباء » يا « طبقات الاطباء » پرداخته است . گرچه قبل از تأليف اين كتاب ( قرن هفتم هجرى ) مورخان كتب چند در تاريخ طب و اطباء و حكماء و كيمياگران و امثال آنها تحرير نموده ، اما كتاب عيون الانباء جامعترين و كاملترين كتب تاريخ طب و حكمت و اطباء و فلاسفه مىباشد ، مضافا بدانكه علاوه بر احاطهء كامل مؤلف كه خود طبيبى متبحّر و متخصص بوده ، بسيارى از اسناد و مدارك و منابع و مآخذ را شخصا ديده و در كتاب آورده است . بطور قطع عموم مورخان تاريخ طب چه در شرق و چه در غرب استفادات كامل از كتاب بالا نموده و بسيارى از آنان ترجمه كتاب يا قسمتهائى از آن را عينا متذكر گرديدهاند و منبع بزرگ آنان اين كتاب بوده است . من باب مثال متذكر مىگردم كه قسمتهاى زيادى از كتاب « تاريخ طب » تأليف لوسين لكلر ( Lucien Leclerc ) و كتاب « مطرح الانظار فى تراجم الاطباء الاعصار » تأليف شادروان ركن الحكماء ميرزا عبد الحسين خان فيلسوف الدوله تلخيص كتاب ابن ابى اصيبعه مىباشد . ترجمهء « عيون الانباء » بمناسبت آنكه استفاده از كتاب كه به زبان تازى است ، براى همگان امكان نداشت ، بدين لحاظ همكار محقق فاضلم آقاى دكتر محمود -