ابن أبي أصيبعة ( مترجم : سيد جعفر غضبان )

144

عيون الأنباء في طبقات الأطباء ( فارسى )

با دوستان و اصحابش بود آرام حركت مىكرد . هميشه مطالعه مىنمود و سخنان پوچ نمىگفت و بر سر هر موضوع تأمل مىكرد . پيوسته سر را به پائين مىانداخت ( اگر از او چيزى مىپرسيدند ) . روز را در كنار نهرها و سايه راه مىرفت . از موسيقى و الحان خوشش مىآمد . وى دوست داشت با ورزش‌كاران و با مردم جدلى صحبت كند و در موقع مخاصمه عليه خود انصاف مىداد . هرجا اشتباه مىكرد اعتراف به اشتباه خود مىنمود . در لباس و خورد و خواب و زن و حركات ديگر حد اعتدال را پيشه خود ساخته بود . در دست خود يكى از اسباب و آلات نجومى يا ساعت نگاه مىداشت . « حنين بن اسحاق در كتاب « نوادر الفلاسفة و الحكماء » گفته است : نقش انگشترى ارسطو اين بود : كسى كه منكر دانش خود شود بهتر از كسى است كه اقرار بدانش خود نمايد » . « شيخ ابو سليمان محمد بن طاهر بن بهرام منطقى در نوشته‌هاى خود گفته است : « ثيوفرسطس وصىّ ارسطو بود . ارسطو شصت و يك سال عمر كرد ، ولى افلاطون عمرش درازتر بود » . « ابن النديم صاحب الفهرست گفته است : ارسطو شصت و شش ساله بود كه وفات كرد » . « اسحق به خط خود نوشته است : ارسطو شصت و هفت سال عمر كرد » . قاضى ابو القاسم صاعد بن احمد در كتاب « طبقات الامم » نوشته است : فلسفه يونان به ارسطو ختم شد و او خاتم حكماء بزرگ و رئيس علماء يونانيان بود . او نخستين كسى است كه صنعت برهان را از ساير صناعتهاى منطقى استخراج كرد و سه شكل به آن داد و آن را وسيله و آلت علوم نظرى دانست . به او لقب موجد منطق دادند و در تمام علوم فلسفى چه در كليات و چه در جزئيات كتابهاى مفيدى نوشته است .