محمود بن محمد چغمينى خوارزمى ( مترجم : محمد سعيد بخت )

57

قانونچه في الطب ( مستحضر الطبيب و مستبشر اللبيب ) ( فارسى )

و كثرت خواب و كندى فكر و ليكن - غلبه صفرا پس دلالت مىكند بران زردى رنگ بدن و چشم و تلخى دهان و درشتى زبان و خشكى دهان و منخرين و شدت تشنگى و ضعف خواهش طعام و غثيان و فراشا و ليكن غلبهء سودا پس دلالت مىكند بران لاغرى جسم و تيرگى خون و غلظت آن و افزونى فكر و لذع معده و اشتهاى كاذب و كميز تيره و سياه و سرخ غليظ و بودن جسم سياه و پرى موى مقاله چهارمين در نبض و قاروره و آن مشتمل است بر چند فصول فصل نخستين در بسايط از نبض پس حرف مىزنم به‌درستى كه نبض حركتيست از طرف روح مركب است از كشودن و منقبض شدن