محمود بن محمد چغمينى خوارزمى ( مترجم : محمد سعيد بخت )

52

قانونچه في الطب ( مستحضر الطبيب و مستبشر اللبيب ) ( فارسى )

و اسباب مرض رطب چهار است يكى ملاقات مرطب بالفعل دويم ملاقات مرطب بالقوى سويم خوردن بسيار چهارم سكون مفرط و البته سخن مىزنيم در اسباب مرض تركيب اسباب فساد شكل پس آن قصور قوت مصوره است يا مغيره يا اشيائى كه واقع مىشوند وقت خروج هرگاه كه نباشد خروج طبعى يا چيزها كه واقع مىشود وقت پيچيدن كودك در پارچه و يا اشيائى كه واقع مىشود از خارج مانند سقطه و يا پيشى كردن جانب حركت قبل سخت شدن اعضا ليكن اسباب كشاده شدن مجارى پس يا آن بسبب ضعف ماسكه است يا حركت قويه از دافعه است يا از ادويهء مفتحه يا مرخيه است اسباب تنگى مجارى پس ضد اسباب اين است و ليكن اسباب سده پس آن يا وقوع چيز نادرست در مجارى يا بند شدن منفذ است بسبب اندمال قرحهء كه در آنست يا لب بستن