محمود بن محمد چغمينى خوارزمى ( مترجم : محمد سعيد بخت )
48
قانونچه في الطب ( مستحضر الطبيب و مستبشر اللبيب ) ( فارسى )
يعنى گوشت خشك و بادنجان و عدس و باقلا و ليكن آب غذا نمىشود بلكه روان مىكند و راه مىنمايد غذا را و افضل آبها آب چشمها است و بهترين آن آنچه باشد زمين او خاكى و شيرين باشد جريان وى طرف مشرق و منبع يعنى مخرج وى دور و سيلان او از بلندى جانب پستى و باشد برهنه براى آفتاب و بهترين - آب باران آنكه جمع آيد در مغاك جغرسنگى و زند آن را باد شمال و صبا و افتد برو آفتاب و آنچه سواى اين هر دو است از آب پس آن رويست قسم سويم در خواب و بيدارى خواب پس سرد مىكند ظاهر را و گرم مىكند باطن را و تر مىدارد باطن را و اگر كوتاه شد خشك مىسازد و تر مىكند اگر دراز شد و ليكن - بيدارى ضد آنست قسم چهارم در حركت و سكون حركت پس گرم مىكند و ليكن سكون سرد مىكند و حركت جماع خشك مىكند و اندك مىگرداند حرارت غريزى را پس سرد مىكند -