محمود بن محمد چغمينى خوارزمى ( مترجم : محمد سعيد بخت )

32

قانونچه في الطب ( مستحضر الطبيب و مستبشر اللبيب ) ( فارسى )

زوج و به آن مىشود حركت اعضائى كه سوائ گردن است و ليكن - اوتار پس آن جسمىاند كه مىرويند از اطراف بعض عضله مشابه‌اند به عصب در رنگ پس ملاقى مىشوند اعضاء متحركه را پس ( گاهى ) سست مىكند و منبسط مىسازد و آن را و ليكن - رباطات پس آن اجسامىاند شبيهه بعصب مىآيند از استخوان جانب گوشت و مىچسپد در ميان دو طرف استخوان مفاصل و در ميان بعض و ليكن - عضلات پس آن اجسامىاند لحمى و تركيب عضله از لحم خالص است و نيز از عصب و اوتار و رباطات و منفعت آن آنست كه حركت دهد اعضا را بمعاونت اوتاريكه خاص است آن را و به‌پوشد استخوان را و بند كند حرارت غريزى را در جسم تا كه تحليل نشود و ليكن - رگهائ جهنده كه مسمى بشرائين‌اند پس آن اجسامىاند عصبى دو تو كه برمىآيند از قلب و مجوف‌اند و نيست خاص آنها را حس و حركت در ذات خود و در كاواك آنها روح كثير و خون قليل است و منفعت آن اينست كه برساند اعضا را قوت حياتى كه برميدارد از قلب ليكن - رگهائ غير جهنده كه مسمى به آورده‌اند پس آن اجسام عصبانيه