محمود بن محمد چغمينى خوارزمى ( مترجم : محمد سعيد بخت )
18
قانونچه في الطب ( مستحضر الطبيب و مستبشر اللبيب ) ( فارسى )
قسم ثالث يا خيلىتر از آنكه بايستى شد - قسم رابع يا بسيار خشك از آنكه بايد - . . . قسم خامس يا بسيار گرم و تر از آنچه شايد - قسم سادس يا نهايت گرم و خشك از درجهء كه بايد - قسم سابع يا غايت سرد و تر از حالتى كه شايد - قسم ثامن يا كمال سرد و خشك از مرتبى كه بايد و شايد [ فصل دومين در بيان اخلاط ] بيان خلط آن جسميست رطب سيّال بالفعلى كه مستحيل و منقلب مىشود جانب او غذا اولا و اقسام آن خون است گرم و تر - و صفرا گرم و خشك - و بلغم سرد و تر - سودا است سرد و خشك - و هريكى ازينها منقسم مىشود به دو قسم طبعى و غير طبعى ليكن - خون طبعى پس آن بسيار سرخ و بوى بد ندارد و بسا شيرين است و ليكن