محمود بن محمد چغمينى خوارزمى ( مترجم : محمد سعيد بخت )

107

قانونچه في الطب ( مستحضر الطبيب و مستبشر اللبيب ) ( فارسى )

مىشود از حركت بعد خوردن يا دقت خلوء معده از طعام [ پس اگر عارض شود بعد خوردن ] پس اگر عارض شود بعد خوردن پس علاجش آرام گرفتن است و بيدار بودن و خائيدن نعناع و سنسر يعنى نمام و مكيدن انار شيرين و سفرجل شيرين ( و اگر باشد ) وقت خلوء معده از طعام يا ( اگر باشد ) پس استفراغ و تپ گرم و نباشد آن پس جرعه‌جرعه نوشد بيمار روغن بادام [ ( و اگر نباشد ) پس آن ] ( و اگر نباشد ) پس آن پس علاجش حب شبيار و ايارج فيقرا و نوشيدن سكنجبين و حلنجبين عتيق يعنى كهنه به آب انيسون و مصطكى و تلطيف غذا است - فصل يازدهمين هيضه و اسهال و ليكن - هيضه پس سبب آن سوء هضم و فساد غذاست در معده پس مىخواهد ناريته يعنى ماده صفراويهء ناريه از ان علو را پس دفع مىشود بقى و ارضيه اسفل را پس دفع مىشود به اسهال و علاج هر دو آبست كه فروكند غذا را جانب اسفل خاص به آب نيمگرم و جلاب و روغن بادام و باز شراب حضيرت يعنى نبيذ و شراب ريباس و ليكن -