مطهر بن محمد جمالى يزدى

40

فرخ نامه ( دائرة المعارف علوم و فنون و عقايد ) ( فارسى )

در آن كرم باشد كرم آن بريزد / 46 / . سرگين : سرگين گوسفند غرغره كنند آواز بگشايد . و اگر بر ورم نهند سود دارد . و اگر دود كنند جمنده بگريزد . اگر با انگبين بر زخم چوب نهند درد ساكن شود . و چون به آرد جو بياميزند و خمير كنند و بر ورمها [ ى ] سخت نهند و آماس سپرز و درد زانو بر پاره ركو نهند و بر آنجا نهند سود دارد ، و من خود آزمودم ، و چون بسوزانند لطيف‌تر باشد و منفعت كند داء الثعلب را و پيسى را و باز افتادن موى را و ريش سر و خارش اندام ، و اين را « گوهر بىبها » خوانند . پشك : و اگر پشك گوسفند بكوبد و با همچندان جو در جايگاهى كنند و چندان آب بر آن كنند كه هر دو را بپوشد پس بپزند تا آب بشود و آنگه خشك كند و بكوبد و با سركه ميويز « 1 » كرده بر روى آلايند نشان آبله ببرد و پاك گردد . جالينوس گويد اگر كسى را مار بگزد پوست بز گرم بدان نهند سود دارد و زخم همهء جمندگان سود كند . و در كتاب نيرنج گفته‌اند كه اگر چهار پوست بز « 2 » پر باد كنند و از چهار گوشهء خانه بياويزند آواز رود از آن خانه بيرون نرود . گرده « 3 » : كسى را كه درد گرده باشد گردهء گشن با فانيذ و شكر بخورد درد بشود . زهره « 4 » : اگر زهرهء بز در گوش چكانند درد برود . زهرهء او خشك كنند و در چشم كنند هرگز درد چشم نباشد . زهرهء او در ذكر مالند با هر كه جماع كند دوستى افزايد . زهرهء او با روغن گل بياميزند و به آب گرم به خورد كسى دهند كه او را / 47 / ضيق النّفس بود سود دارد . زهرهء او به نوشادر به هم بياميزند به هر كجا كه براندايند هرگز موى تباه نشود . زهرهء [ او ] به زير ناف كودك مالند شكم براند .

--> ( 1 ) . در « م » آمده است : با سركه مى خمير كرده ( ؟ ) ( 2 ) . پ 140 : گوسفند . ( 3 ) . م : زهره . ( 4 ) . « م » ندارد و متصل به عبارت قبلى شده است .