مطهر بن محمد جمالى يزدى
مقدمه 26
فرخ نامه ( دائرة المعارف علوم و فنون و عقايد ) ( فارسى )
نخست اينكه اگرچه هنگام چاپ فرخنامه آبادى مانج را در منتهى اليه درهء بوانات ديده بودم ولى آگاهى نداشتم كه مردم آنجا بقعهء قديمى را كه در آنجا به مزار شيخ معروف است اكنون بقعهء شيخ ابو بكر محمد مانجى مىدانند و احتمال دارد كه به مناسبت انتشار اين متن ، آن را چنان موسوم كردهاند . البته بناى بقعه قديمى است و همانندى دارد با بعضى از مزارهاى آن نواحى مخصوصا يزد . پس از آن چندين بار از آن آبادى دور افتاده گذر كردم . در يكى از سفرها كه شبانه با شادروان دوست بىمانند دكتر اصغر مهدوى از آنجا مىگذشتيم با آقاى منصور هاشمپور دوستى آغاز شد ، و پارسال كه باز مزاحم ايشان بودم و صحبت از مانج به ميان آمد ايشان از آن مزار ديگر بار نام برد و چون گفت كه قديمى است و سنگ كهنهء آن را چند سال پيش بردهاند ذهنم متوجه شد كه شايد نام « مطهر » به سبب ديرآشنايى و تا حدى دشوارى نزد مردم محل به محمد تغيير وضع داده باشد . يا اينكه به جاى گفتن مطهر بن محمد آن مقام را به نام پدر او موسوم كردهاند ، چنان كه به مسامحه در مورد محمد بن زكرياى رازى او را زكرياى رازى مىگويند . در مورد نام بزرگان ديگر هم اين رويّه پيش آمده است . ديگر شناساندن چند نسخهء ديگرست از فّرخنامهء جمالى كه پس از سال 1346 بر وجود آنها آگاه گشتهام . آنها را به ترتيب سال يا قرن كتابت در اينجا مىآورم كه تكميل كنندهء جدول پيشين باشد . سال كتابت / محل نگاهدارى / كتابخانه / توضيحات 899 / منئرال / دانشگاه مكگيل / مصور - / - / - / و . ايوانف در IRAS سال 1929 ص 863 - 868 معرفى كرده 1055 / لوسانجلس / دانشگاه دولتى / M . 1480 دانشپژوه تاريخ 955 خوانده ( نشريهء ج 11 / 12 : 66 ) 1078 / مشهد / گوهرشاد / ش 2 / 393 خط محمد باقر بن مصطفى فرحآبادى ( فهرست آنجا 1 : 326 ) 1090 / - / - / نسخهء هوتوم شنيدلر ( مجلهء ادبيات مشهد 25 : 469 ) قرن يازده / مشهد / آفرينش / عرض 1147 در آن ديده مىشود 1114 / تهران / كتابخانهء ملى / ش 2 / 2893 ( فهرست آنجا 6 : 584 ) 1171 / قم / مرعشى / شمارهء 5409 ( فهرست آنجا 14 : 198 - 199 )