مطهر بن محمد جمالى يزدى
93
فرخ نامه ( دائرة المعارف علوم و فنون و عقايد ) ( فارسى )
كشف اين كشف را گياهى است در صحرا كه گياه گشن خوانند . به ماده نمايد و ماده او را مطيع شود . و اندرو خاصيت است : خون : اگر خون او در بينى مالند پيسى ببرد . و اگر خشك كنند به سايه و بر آب پياز بر لكه و كلف كنند سود دارد . ( و اگر ) خون يك كشف تمام برگيرند و يك نيمه از آن در هاون كنند با روغن بنفش « 1 » و نيك بكوبند و اندر شيشه كنند و بر آتش نهند تا گرم شود ، پس پرى « 2 » مرغ برگيرند و در آن روغن مىكنند و در خايهء دبّه مىمالد به قدرت خداى عز و جل به هم درشكند و دبّهء خايه از آن برهد . « 3 » زهره : اگر زهرهء او ديوانه بخورد شفا يابد . خايه : خايهء او بسايند با شكر سپيد و بخورند سرفهء كهن ببرد . و اگر زردهء خايهء او بگيرند و خشك كنند و مقدار ده درمسنگ در نبيذ كنند و / 109 / بخورند سرفه ببرد . « 4 » گوشت : هركه گوشت او بخورد چندانك نبيذ خورد مست نشود . پوست : اگر پوست او تخته كنند و بر سر ديگ نهند هرچند كه آتش كنند به جوش نيايد ، و اگر جوش دارد باز ايستد . و استخوانش همين فعل كند ، و اللّه اعلم . غوك « 5 » غوك جانورى آبى است و در خشك زندگانى نتواند كرد . و اگر او را به دست اندر گيرند و بمالند آتش اندر دست گيرد نسوزد . و اندرو خاصيت است . اگر غوكى را به دو نيم كنند ، نيمهاى به سايه خشك كنند و نيمهاى به آفتاب ، آنك به
--> ( 1 ) . م : بنفشه . ( 2 ) . ( پر مرغ ) . ( 3 ) . م : و دبه از آن علت برهد . ( 4 ) . اين قسمت در « م » نيست . ( 5 ) . پ 140 : ضفدع .