( Cardia ) فرو رود ، پس بخسبد . و هر كه اندر تندرستي چون طعام خورد ، گرم شود ، وى را طعام بيكبار نبايد خورد ، بتفاريق ( جدا جدا ، متدرجا ) بايد خورد . ( 1 / 37 ) و هر كه رياضت كمتر كند ، و مردم پير كه قوت هاضمه كمتر باشد ، طعام كمتر و لطيف تر بايد خورد ، و از گوشت چرب 23 دست كشيدن بايد داشت ، و به گوشت سرخ و مرق 24 قناعت بايد كرد . و خداوند صفرا را غذاهاي " سرد " و " تر " بايد خورد ، چون كشك جو و قليه خيار و ماش مقشر با كدو يا كاهو و آش‌هاى ترش ، چون غوربا 25 و آلوبا 26 و زيرباخ 27 . و غذاهاي خداوند سودا ( مردم سوداوي مزاج ) بايد كه به " تري " ميل داري زد 28 و اندك مايه گرم باشد ، چون رشته و اسفيدباها و شوربا با گوشت بره فربه و خايه مرغ نيم برشت و مرغ فربه . و مرطوب و مبرود ( افراد رطوبتي و سرد مزاج ) را غذاهاي لطيف و گرم بايد ، چون نخودآب و سفيدباها ، خاصه به گوشت بنجشك 29 و كبك و تذرو 30 و گوشت آهو و بط فربه ( بط اردك ( Duck و توابل 31 از دارجيني و زيره و كرويا و سعتر 32 . و مرطوب را خاصه قليه آبكامه به سعتر و اندكى سير . و قولنجي را شوربا به گوشت خروس پخته و روغن كاكيان 33 بر جكانند ، و شور كرده فزون از عادت ، و هر چه خورد به روغن بادام يا به روغن شير پخت ( روغن كنجد ) چرب كرده ، و اگر قولنج از " بادرنج " 34 باشد ، اندر شورباها ، سير در كنند و اندر سكباج ، سير و انجير و غذاهاي لطيف در تندرستي به كار دارد ، تا فضول از آن كمتر آيد ، و غذاهاي غليظ ، قوت بيش دهد ، و هر كه غذاي غليظ از بهر قوت خورد ، بر اشتهاي صادق خورد ، و كمتر بايد خورد تا نيك هضم شود و قوت فزايد . و غذاهاي خشك ، چون گاورسن 35 و عدس و گوشت نمك سو ( نمك زده ) شهوت طعام ببرد و لون بشره را تباه كند و طبع ، خشك كند ، و غذاهاي چرب كسلاني آورد و سستي ، و ترشيها اعراض پيري پديد آورد ، و غذاهاي شور و تيز ، چشم را زيان دارد . و مضرت ناگواريدن ، بيشتر از گواريدن گوشت بود ، يعني توقع سلامت از ناگواريدن نان كمتر از ناگواريدن گوشت بود . ( 1 / 38 ) و بسيار غذاهاست كه يك روز و يك نوبت ، دو بهم نشايد خورد ، چون غوره با و دوغ با و از اين دو از پس انار ترش و شفتالو و آلو و زردآلو نشايد خورد ، و گوشت نمك سو با سركه و شير نشايد خورد ، و كبوتر بچه و سير و پياز و خردل با هم نشايد خورد ، و برنج با چيزى كه از سركه