اسماعيل الجرجاني ( زين الدين )

247

خُفى علائى ( خف علائى يا الخفية العلائية ) ( فارسى )

توضيحات : ( 1 ) ) - بيرون آمدن بندها از جاي خويش خلع مفصل Dislocation 0 خلع مفصل - Dislocation ( 2 ) - در " مر " ، " سداب " آمده . بسد [ به ضم با و شدسين ] مرجان و بيخ مرجان ( ناظم الاطباء ) Red coral ( 3 ) - لك لاك ) Gomme laque ج 2 تاريخ طب در ايران ( به فارسي رنگ لاك نامند . صمغ نباتي است شبيه به مر ( مكي ) ، ساق گياه او پر شاخ و گلش زرد و تخمش قريب به قرطم ( تخم كافيشه ) 0 ميگويند شبنمي است كه بر نبات مىنشيند تحفه ) ( از زير نويس ج 2 ، تاريخ طب در ايران ، صفحه 436 ) . ( 4 ) - در " كا " : " دو درم " 0 ( 1 / 286 ) ( 5 ) - خيري / خيرو / هيري / گل شب بو / گل هميشه بهار معين ) 0 خيري اصفر / شب بوي زرد / - Yellow - Flower , Bleeding heart , Yellow gil liflower - خيري البر / اسطوخودوس حقيقي 000 Truelavender شب بوي انگليسى Bitter - Cress / 0 شب بو ( Gilliflower / واژه‌نامه گياهى ) 0 خيري ، خيري خطائي ( سياه ) ، خيري ميرديني ( بنفش ) خيري هفت رنگ ، خيري خزاي ، خير شيرازي ( گل هميشه بهار ) ( ناظم الاطباء ) 0 خيري / شب بوي زرد ( شرح اسماء العقار ) 0 شب بو - Gilliflower شب بوي انگليسى - Bitter - Cress ( 6 ) - " كوپاره كهنه " ؟ كوپار و كوپاره : رمه و گله گاو و خر و گوسفند و ديگر چار پايان ( ناظم الاطباء ) 0 كوپاره ، كوپوره ، گوپاره : آرايش گل خرماست كه به شكل گل آذين خوشه‌يى است و بوسيله برگ قيفي شكل غلاف مانندي احاطه شده و بفرانسه اين نوع آرايش را رژيم ( Regime ) نامند ، جفري ، گوپرا ، گوپارا ، كافوري ، كوپاره ، گوپاره معين ) 0 در ساير نسخه ها ، از كلمات " كوپاره كهنه " اثرى نيست . گل خرما - Regime ( 7 ) - از كلمه " و ضمادى " تا " و هو اعلم " در ساير نسخه ها نيامده است . ( 8 ) - در ديگر نسخه ها ، " روغن ياسمن " نيامده است . ( 9 ) - مغاث : بيخي است دراز و سطبر و پوست او سياه مايل به سرخي و جوفش به سفيدي و زردى و بهترين او خوشبوي تلخ مايل به شيريني است و نزد بعضي بيخ رمان بريست كه آن گلنار است و نزد بعضي سورنجان است 000 ( تحفه ) 0 مغاث : بيخ درخت انار صحرائي ، درختي است كه ريشه آن را چون بخورند هم قي آورد و هم اسهال ( ناظم الاطباء ) 0 در مخزن الادويه عين عبارت تحفه آمده است . مغاث : گياهى است از تيره پنير كيان كه ريشه‌اش مورد استفاده داروئي است ، رمان بري ، مغيث ، انار صحرائي 000 معين ) 0 " در شرح اسماء العقار " آمده : ) Racinede glossostemon فرانسوي ) 0 ( 10 ) - در مج 1 ) ، " مرمكي " و در " مر " ، " مر " آمده است .